Πόσο πραγματικά έχει αλλάξει το κλίμα της Αθήνας; Πόσο διαφορετική είναι η πόλη σήμερα; Όσον αφορά τη θερμοκρασία, τις βροχοπτώσεις, την ποιότητα του αέρα, αλλά ακόμα και τον τρόπο που βιώνουμε τις νύχτες, έχει μειωθεί η ορατότητα των Αθηναίων εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Είναι αλήθεια τόσο διαφορετικά τα πράγματα από ότι παλαιότερα για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα.

Συνομιλούμε με τη δήμητρα Φουντά, Διευθύντρια ερευνών στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με εργαλείο της ένα αρχείο εξαιρετικής επιστημονικής αξίας, το ιστορικό κλιματικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που καταγράφει συνεχώς και χωρίς διακοπή την κλιματική εξέλιξη της πόλης από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα.

Η κυρία Φουτά Ξεκλειδώνει την κλιματική ιστορία και την κλιματική ταυτότητα της πόλης.

Είμαι η ντίνα καράτζου και αυτό είναι.

Ένα ακόμα επεισόδιο της σειράς podcast της Lifo.

Η κατάσταση των πραγμάτων για να μη χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify στα Apple Podcast στο κανάλι της Life, ως το Youtube και στο Life Ogr.

Είναι τα podcast της lifeo.

Κυρία Φουντά καλώς ήρθατε στο στούντιο της Liveo.

Ευχαριστώ πάρα πολύ για την πρόσκληση.

Πόσο σημαντικό λοιπόν, είναι για την επιστημονική κοινότητα αυτό το ιστορικό αρχείο; Πως σας βοηθάει στη σημερινή έρευνα; Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός αποκαλεί τα ιστορικά αρχεία που έχουν μεγάλη διάρκεια ως τη ραχοκοκαλιά στη μελέτη του κλίματος και ειδικά στη μελέτη των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ήδη αυτή τη στιγμή, όπως ξέρετε, βρίσκεται σε εξέλιξη, για παράδειγμα για μια παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα.

Πάντα είναι μέσα στην ατζέντα το αν είμαστε μακριά από ένα στόχο που μπήκε στη Συνθήκη του Παρισιού που αφορά το να μην ξεπεραστεί κάποιο όριο στη θέρμανση του πλανήτη σε σχέση με την προβιομηχανική περίοδο που υπάρχει πληροφορία για το τι γινόταν στην προβιομηχανική περίοδο που αυτή τοποθετείται στα μέσα προς τα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα για τη χώρα μας και για μια ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η μοναδική πηγή ιστορικής πληροφορίας για το κλίμα.

Είναι αυτοί που μπορούμε να αντλήσουμε μέσα από τις ιστορικές χρονοσυρές και το ιστορικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Μάλιστα, επειδή όλοι δεν έχουμε έτσι γνώση στο επιστημονικό πεδίο που εσείς κατέχετε, πάρα πολύ καλά εξιηγήστε μας τι εννοείτε με την έννοια σειρές και πείτε μας λίγο ποιες παραμέτρους καταγράφει αυτό το αρχείο και το κάνει τόσο ξεχωριστό; Λοιπόν αρχικά οι μετρήσεις, οι μετεωρολογικές, οι παρατηρήσεις στην Αθήνα ταυτίζονται η έναρξή τους με την λειτουργία.

Αστεροσκοπείο Αθηνών στα μέσα του δέκατου ένατο αιώνα σχεδόν τότε ξεκινάει και μια μεγάλη σειρά μετρήσεων, η οποία είναι αδιάκοπη και κρατάει μέχρι τώρα.

Όταν λέω χρόνο, σειρά λοιπόν, εννοώ μία σειρά, μία αλυσίδα από καθημερινές μετρήσεις από διάφορες μετεωρολογικές παραμέτρους.

Τι κάνει αυτό το αρχείο; Ξεχωριστό, Πρώτον, η διάρκεια.

Που καλύπτει σχεδόν 180 χρόνια.

Κοντεύουμε.

Επίσης είναι αδιάκοπο, είναι αδιάλειπτο, δεν υπάρχουν κενά και είναι πάρα πολύ σπάνιο.

Υπάρχουν κι άλλα μεγάλα αρχεία ιστορικά, αλλά υπάρχουν κενά.

Το ιστορικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών είναι αδιάλειπτο και αξίζει να πούμε εδώ ότι δεν έλειψαν οι καθημερινές παρατηρήσεις ακόμα σε περιόδους που ήταν πάρα πολύ δύσκολες για τη χώρα, όπως η κατοχή, οι περίοδοι πολιτικών αναταραχών, σεισμών και τα λοιπά.

Λοιπόν αδιάλειπτο μάλιστα αξιόπιστο και κάτι που επίσης το κάνει ξεχωριστό είναι η ποικιλία των μεγεθών που μετράει.

Ακούμε κλιματικές μεταβλητές και έρχεται το στο μυαλό μας.

Ίσως μόνο η θερμοκρασία, ίσως η υγρασία, ο άνεμος και η βροχή εδώ μετρούμε πολύ περισσότερα πράγματα, υπήρχαν θερμοκρασίες εδάφους, νέφωση, είδη νεφών μετρήσεις ορατότητας, καθημερινές παρατηρήσεις καιρού ότι αφορά την ατμόσφαιρα.

Και από τη στιγμή που δεν στα.

Όπως μας λέτε, ούτε κατά τη διάρκεια των πολέμων, αλλά ούτε και κατά σε διάφορες περιόδους πολιτικών αναταραχών, έχει πολύ ενδιαφέρον να μας εξηγήσετε λίγο ποια είναι η κλιματική ταυτότητα της Αθήνας.

Πόσο έχει αλλάξει λοιπόν το κλίμα της Αθήνας από τα μέσα του δέκατου, ένατου αιώνα και μετά; Πράγματι αυτό το αρχείο μας ταξιδεύει και μας διπλώνει όλα τα μυστικά του κλίματος από την από το δέκατο Νότο αιώνα στην Αθήνα του μεσοπολέμου στην Αθήνα της κατοχής μέχρι στην Αθήνα, που είναι ένα πολύ μεγάλο αστικό κέντρο.

Εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η αλήθεια είναι ότι αν κάποιος δει την εξέλιξη της θερμοκρασίας, όλα αυτά τα χρόνια που καλύπτουν περισσότερο από ενάμιση αιώνα υπάρχουν διακυμάνσεις.

Υπάρχουν θερμότερες και ψυχρότερες εποχές και περίοδοι.

Υπήρξε μία περίοδος η οποία ήταν αρκετά ψυχρή που ξεκίνησε μετά στα μέσα του εικοστού αιώνα από το 1960 και κράτησε μέχρι το 1975-80 περίπου.

Υπάρχει λόγος για αυτό; Δεν ξέρω αν έχουμε χρόνο να το συζητήσουμε και γιατί παρότι υπήρχε αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου.

Μετά όμως από τη δεκαετία από τα μέσα της δεκαετίας του 70 και μετά, η θερμοκρασία στην Αθήνα βρίσκεται σε συνεχή ανοδική πορεία, ιδιαίτερα ανησυχητική.

Πείτε μας λίγο για την ψυχρή αυτή περίοδο, γιατί έχει ενδιαφέρον, γιατί λέτε ότι δεν συνδυάζεται; Υπήρξε αύξηση των ομάδα άνθρακα.

Πώς συνέβη αυτό; Αρχικά να πούμε ότι οι μεταβολές του κλίματος οφείλονται και σε φυσικούς παράγοντες και σε ανθρωπογενείς και ένα πράγμα που μας βοηθάνε τα πολύ μεγάλα.

Αρχεία είναι να καταλάβουμε καλύτερα και τη φυσική μεταβλητότητα του κλίματος, η οποία εξελίσσεται σε διαφορετικές χρονικές κλίμακες δεκαετιών.

Υπάρχουν στην ατμόσφαιρα πέρα από τα θερμοκηπικά αέρια που ξέρουμε όλοι ότι δημιουργούν άνοδο της θερμοκρασίας, τα θερμοκηπικά αέρια έχουν και κάποιον ανταγωνιστή.

Είναι τα αρούμενα σωματίδια, οι αεροζόλς ή αερολύματα, είτε φυσικής είτε ανθρωπογενής προέλευσης, τα οποία όμως έχουν ψυκτική επίδραση στην ατμόσφαιρα.

Άρα αυτά τα 2 είναι ανταγωνιστές στα μέσα του εικοστού αιώνα περίπου αφού τέλειωσε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, ξαναμπαίνει μέσα η βιομηχανία αρχίζουν και λειτουργούν τα εργοστάσια στην Ευρώπη για παράδειγμα.

Και τότε πήγε μια πολύ μεγάλη έκκληση αιωρούμενων σωματιδίων και αερολυμάτων.

Ήταν πολύ πλούσια λοιπόν η ατμόσφαιρα τότε σε αερολήματα.

Φαίνεται ότι για ένα χρονικό διάστημα η ψυκτική επίδραση των αερολυμάτων υπερκέρασε την επίδραση θέρμανσης που είχανε τα θερμοκηπικά αέρια.

Έσχετε όμως η δεκαετία του 1980, όπου ύστερα από την εφαρμογή διάφορων αντιρρυπαντικών μέτρων, μείωση μειώθηκε πάρα πολύ.

Η συγκέντρωση των αεροβλημάτων στην ατμόσφαιρα.

Καλό ήταν αυτό.

Έπρεπε να γίνει απτη μια, αλλά από την άλλη είναι σαν να αφήνει το μοναδικό παίκτη στο γήπεδο.

Πλέον, τα θερμοκηπικά αέρια, τα οποία προκαλούν θέρμανση, οπότε από το 80 και μετά έχουμε μια ανοδική πορεία.

Μιλήστε μας λίγο για αυτή την ανοδική πορεία.

Τι συμβαίνει τώρα στην Αθήνα; Ποια είναι η κλιμάκωση που υπάρχει; Αρχικά να πούμε ότι είναι ασύμμετρη μέσα στο χρόνο και μάλιστα κάναμε πρόσφατα και μία σύγκριση ονομάσαμε το νέο κλίμα της Αθήνας.

Αυτό το οποίο προκύπτει σαν μέση τιμή από την περίοδο 1991 2020.

Και το συγκρίναμε σε σχέση με την προηγούμενη κλιματική περίοδο, την προηγούμενη τριαντακονταετία που κάλυπτε την περίοδο 1961 έως το 1990, λοιπόν είπα ότι είναι ασύμμετρη θέρμανση, είναι πολύ πιο έντονη το καλοκαίρι η θερινοί μήνες ειδικά Ιούλιος, Αύγουστος και Ιούνιος από κοντά τελευταία στο νέο κλίμα της Αθήνας, την τελευταία τριαντακονταετία, δηλαδή είναι έως και 2°C με μεγαλύτερη θερμοκρασία θερμότερη σε σχέση με την προηγούμενη τριαντακονταετία.

Λίγο λιγότερο είναι.

Τους χειμερινούς μήνες.

Επίσης εντοπίζουμε διαφοροποίηση ανάμεσα στους ρυθμούς αύξησης της μέγιστης και της ελάχιστης για να το πω να το καταλαβαίνετε της θερμοκρασίας.

Η μέγιστη είναι αυτή που σημειώνεται συνήθως τη μέρα μες στο μεσημέρι και η ελάχιστη είναι η νυχτερινή θερμοκρασία από τα μέσα της δεκαετίας του 70 και μετά.

Η νυχτερινή θερμοκρασία φαίνεται ότι αυξάνεται με εντονότερο ρυθμό σε σχέση με την ημερήσια θερμοκρασία.

Αυτά είναι μια από του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας.

Και ακούγεται τελείως εφιαλτικό έτσι ��α αυξάνεται η θερμοκρασία τη νύχτα, έτσι δεν είναι; Είναι εφιαλτικό και είναι εφιαλτικό, ιδιαίτερα το καλοκαίρι.

Έτσι κι αλλιώς το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας είναι πιο έντονο, κυρίως τη νύχτα.

Γιατί όλοι οι ηλιακή ακτινοβολία και που απορροφάται που το δομημένο περιβάλλον από τα κτίρια, την άσφαλτο και τα λοιπά κατά τη διάρκεια της μέρας εκλύεται σαν μορφή θερμότητας κατά τη διάρκεια της νύχτας και είναι ένα φαινόμενο το οποίο συναντάμε.

Όλες τις πόλεις προφανώς και στην Αθήνα που η νυχτερινή θερμοκρασία στην Αθήνα είναι αρκετά μεγαλύτερη σε σχέση με γειτονικές μυαστικές περιοχές.

Όταν μιλούσατε, μου εξηγούσατε για ένα έτσι δυσάρεστο εύρημα; Την αύξηση των νυχτών σε σχέση με τη δυσφορία που νιώθουμε από τη.

Ζέστη, συνήθως έχουμε μάθει να αξιολογούμε τον καιρό αν κάνει ζέστη ή κρύο και τα λοιπά μόνο βασισμένοι με τη θερμοκρασία.

Παρόλα αυτά, εκτός από το δείκτη της θερμοκρασίας, για να δούμε και την επίδραση ιδιαίτερα στην ανθρώπινη υγεία.

Χρησιμοποιούμε θερμικούς ιδιοκλιματικούς δείκτες που είναι κάποιοι πιο σύνθετοι δείκτες.

Εκτός από τη θερμοκρασία, παίρνουν υπόψη τους και κάποιες άλλες ατμοσφαιρικές παραμέτρους, όπως είναι η υγρασία, ο άνεμος, η ηλιακή ακτινοβολία και υπάρχει μία κλίμακα η οποία λέει όταν ο δείκτης αυτός κυμαίνεται σε αυτή την τιμή, ο άνθρωπος, το ανθρώπινο σώμα νιώθει άνετα ή νιώθει ελαφρά δυσφορία ή πολύ έντονη θερμική δυσφορία ή επικίνδυνα έντονη θερμική δυσφορία.

Extreme hit St Στρες έχουμε κάνει λοιπόν αρκετές μελέτες και για την Αθήνα.

Μαζί με τους καύσωνες που μετράμε βέβαια κοιτάμε και τη μέρα και τη νύχτα, τι συμβαίνει; Και σε μια πολύ πρόσφατη έτσι μελέτη που είδαμε προσπαθούσαμε να δούμε πόσες μέρες το χρόνο υπάρχουν το καλοκαίρι νύχτες που ο άνθρωπος δεν νιώθει καθόλου δυσφορία, δηλαδή πραγματικά δεν υπάρχει ούτε 01:00 δυσφορία.

Αυτό που είδαμε είναι ότι οι μέρες αυτές οι νύχτες, μάλλον αυτές μετά το 2000, έχουν μειωθεί στο μισό σε σχέση με το πώς ήταν πριν από το 2000.

Άρα είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις που έχουμε.

Καθ όλη τη διάρκεια της νύχτας, ωραίες συνθήκες άνετες για τον ύπνο μας και υπάρχει και μία παγκόσμια ανησυχία για sliplos που το λέμε απώλεια ύπνου λόγω και θερμικής δυσφορίας.

Αυξάνουν δηλαδή οι ώρες θερμικής δυσφορίας κατά τη διάρκεια.

Της νύχτας μειώνονται οι ιδανικές νύχτες, άρα αυξάνονται οι νύχτες με δυσφορία.

Εκτός από τις ιδανικές νύχτες, λοιπόν που μειώνονται στην Αθήνα, υπάρχουν και άλλα ζητήματα που οι Αθηναίοι πλέον αρχίζουν σιγά σιγά και χάνουν.

Μου λέγατε επίσης για την.

Της ορατότητας μπορείτε να μας εξηγήσετε λίγο καλύτερα; Σας είπα πριν ότι το ιστορικό αρχείο του Αστεροσκοπείου, πέρα από τις συνηθισμένες κλιματικές παραμέτρους, μετράει και άλλα πράγματα, έχουμε μετρήσεις καθημερινές της ορατότητας στην Αθήνα προς τις 4 κατευθύνσεις εννοώ και Βορρά και εννοώ και τα λοιπά από το 1930 μέχρι και σήμερα οι μετρήσεις αυτές, η ορατότητα φυσικά εξαρτάται και από τους μετεωρολογικούς παράγοντες.

Αν βρέχει για παράδειγμα.

Αλλά εξαρτάται πάρα πολύ και από τη σωματιδιακή ρύπανση.

Κατά κάποιο τρόπο είναι ένας εναλλακτικός.

Ένας τρόπος τον λέμε για να μετράμε και τη σωματιδιακή ρύπανση.

Σκεφτείτε ότι οι μετρήσεις ρύπανσης υπάρχουν από τη δεκαετία του 70 και μετά πριν δεν υπήρχανε άρα από το 1930 έμμεσα μπορούμε να δούμε αν έχει μειωθεί και η οπτική ποιότητα της ατμόσφαιρας στην Αθήνα και φυσικά υπήρξε μία δραματική μείωση της ορατότητας από τα μέσα της δεκαετίας του 50, 60 και μετά άρχισε η αστικοποίηση στην Αθήνα.

Η έντονη ενδεικτικά σας λέω ότι πριν το 1970.

Οι Αθηναίοι μπορούσαν να δουν καθαρά σε απόσταση μέχρι 10 km από κάποιο σημείο.

Σε ποσοστό πάνω από 70%.

Ε αυτό το ποσοστό μετά το 2000 έχει μειωθεί στο 10%.

Τρομακτικό και αυτό δηλαδή δεν ήμουν τα ψηλά κτίρια.

Εννοώ όχι.

Δεν είναι βέβαια για να πούμε τώρα την αλήθεια.

Τα τελευταία χρόνια, μετά από όλα όσα έγιναν με την Αττική οδό, κάποια έργα οδικά που έγιναν ίσως βελτίωσαν λίγο την κατάσταση.

Αλλά το λέω με ένα ερωτηματικό, γιατί τελευταία ειδικά δύο 3 χρόνια; Νομίζω ότι τα πράγματα έχουν ξανά επιδεινωθεί στην Αθήνα.

Και με βάση τις προβολές που έχετε από αυτό το φοβερό ιστορικό αρχείο από το παρελθόν, οι προβολές για το μέλλον τι λένε τόσο για την ορατότητα όσο και για την θερμική δυσφορία θα αυξηθούν και άλλο οι νύχτες θερμικής δυσφορίας.

Δεν είναι μόνο οι νύχτες θερμικής δυσφορίας.

Είναι όλη η κατάσταση ό, τι προβλέπουν τα κλιματικά μοντέλα για το μελλοντικό κλίμα.

Να πω ότι παρότι η Αθήνα είναι ένα αστικό κέντρο, προφανώς έχει και τοπικό κλίμα.

Η εξέλιξη από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα μέχρι τώρα της θερμοκρασίας.

Ακολουθεί πιστά το μοτίβο της θερμοκρασίας της μέσης θερμοκρασίας.

Ας πούμε στην Ευρώπη ή στο βόρειο ημισφαίριο, άρα είναι ένας σταθμός.

Ο σταθμός εκεί στο Θησείο που είναι στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, πολλοί αντιπροσωπευτικός του.

Τι γίνεται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και στη Μεσόγειο Τα πράγματα δεν είναι ευχάριστα και δεν είναι για την Αθήνα, είναι για τις πόλεις γενικά οι οποίες πλέον φιλοξενούν τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού.

Και θα συνεχίσουν ναι να αυξάνονται.

Και είναι σε ένα σημείο η Αθήνα της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Μεσόγειος όπως θα ξέρετε θεωρείται σαν hotspot στην κλιματική αλλαγή είναι από τις περιοχές του πλανήτη που έχει ήδη πληγεί και θα πληγεί περισσότερο από πολλές άλλες.

Άρα δηλαδή αυτό που μου λέγατε και νωρίτερα όταν μιλούσαμε, ακολουθεί το δυσάρεστο μοτίβο της παγκόσμιας.

Εξέλιξη ακριβών ακριβώς ήδη σας είπα πριν για το στόχο που είχε μπει στο στη Συμφωνία του Παρισιού η παγκόσμια θερμοκρασία να μην είναι ενάμιση βαθμό περισσότεροι σε σχέση με τα προβιοβιομηχανικά επίπεδα.

Αυτό αφορά στην παγκόσμια θερμοκρασία.

Αν πούμε για την ξηρά είναι παραπάνω.

Αν πούμε για την Ευρώπη είναι παραπάνω.

Αν πούμε για την Αρκτική είναι παραπάνω το ενάμισι βαθμός είναι ένας μέσος όρος που αφορά όλο τον πλανήτη στην Αθήνα.

Ήδη η τελευταία δεκαετία είναι περίπου 2°C μεγαλύτεροι σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα που είναι ακριβώς στο επίπεδο που είναι και η Ευρώπη.

Άρα, οδεύοντας προς αυτό το δρόμο να το ξεχάσουμε το.

Κοιτάξτε, υπάρχουν αλλαγές, σίγουρα θα έλεγα ο μεγαλύτερος εφιάλτης μας είναι τα καλοκαίρια πλέον το να είναι χειμώνες λίγο πιο ήπιοι δεν μας πειράζει η μεταβατικές περίοδοι εποχές όπως είναι το φθινόπωρο και η άνοιξη είναι φορές που δεν τις νιώθουμε.

Είναι φορές που έρχεται τόσο πρώιμα το καλοκαίρι που σχεδόν ξεχνάμε ότι υπάρχει άνοιξη.

Υπάρχει μετατόπιση και εποχική.

Να σας ρωτήσω κάτι επειδή η Ευρώπη όταν έβαλε και μπροστά την πράσινη συμφωνία.

Ευρωπαϊκή πράσινη Συμφωνία ουσιαστικά ήθελε να κάνει και ένα κοινωνικό συμβόλαιο για να μην μείνει κανένας πίσω, δηλαδή αυτή η όλες οι αλλαγές που θα γίνουν να έχουν μία κοινωνική διάσταση.

Εσείς τι βλέπετε όλοι αυτοί οι άνθρωποι, οι κοινωνικές ομάδες που τους βάζουμε εντός εισαγωγικών σε μία κατηγορία κοινωνική και τους λέμε κοινωνικά ευάλωτους κλιματικά με συγχωρείτε ευάλωτους.

Πώς πορεύονται σε όλες αυτές τις θαυματικές αλλαγές που συμβαίνουν; Κοιτάξτε εδώ είναι 2 πράγματα, υπάρχουν χώρες που είναι.

Φτωχές χώρες, οι οποίες έχουν υποστεί τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη, χωρίς καν να συνεσέφεραν σε αυτό, όμως δεν έχουν και τα χρήματα για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή.

Εκεί λοιπόν υπάρχει ένα πρόβλημα και σε όλες τις συμφωνίες που έχουν γίνει τις διασκέψεις.

Συγγνώμη για το κλίμα και στην προηγούμενη διάσκεψη πέρυσι πάντα υπάρχει μέριμνα να υπάρξει μία οικονομική ενίσχυση στις χώρες, οι οποίες είναι φτωχές και δεν μπορούν μόνες τους να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις.

Κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Αυτό αφορά διαφοροποιήσεις από μία πιο φτωχή χώρα σε σχέση με μία χώρα που δεν είναι φτωχή από την άλλη μεριά και μέσα σε ίδια χώρα, είτε φτωχή είτε μη φτωχή χώρα.

Υπάρχουνε άνθρωποι, κυρίως οι οικονομικά πιο ευάλωτοι, οι οποίοι και αυτοί υφίστανται με διαφορετικό τρόπο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Θα σας πω για παράδειγμα εδώ στην περιοχή μας υποφέρουμε πάρα πολύ το καλοκαίρι.

Από μεγαλύτερη θερμοκρασία και από συνεχόμενους καύσωνες.

Φανταστείτε και στην πόλη της Αθήνας υπάρχουν προάστια τα οποία έχουνε πράσινο ή 3 κοντά στη θάλασσα.

Είναι πιο προνομιούχα γιατί δεν έχει τόσο υψηλή θερμοκρασία κάπως μετριάζεται η θερμοκρασία σε αυτές τις περιοχές, που όμως νομίζω ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι λίγο πιο εύποροι, υπάρχουν όμως και άνθρωποι οι οποίοι ζουν σε σπίτια τα οποία δεν είναι καν μονωμένα, έχουν απέξω κυκλοφορία, δρόμο ζουν στο κέντρο ή κάπου σε άλλες περιοχές που δεν έχουν πράσινο.

Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι μπορούν το καλοκαίρι και φεύγουν και κάνουν πολλές εβδομάδες διακοπές.

Υπάρχουν ανθρώπους που δεν μπορούν να το κάνουν αυτό, υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται έξω εργάτες, ακόμα και όταν έχει πάρα πολύ ζέστη, διάφορα επαγγέλματα και ακόμα κι αν πει κάποιος μα τώρα εντάξει και στο πιο φτωχόν νοικοκυριό Υπάρχει ένα κλιματιστικό.

Μπορεί κάποιος να δροσίζεται να αντιμετωπίσει λίγο την ακραία ζέστη.

Εκεί συγγνώμη έχω να πω και το λέω από εμπειρία από ανθρώπους που έχω μιλήσει καμιά φορά βάζω και τον εαυτό μου μέσα που λες κλείστο γιατί δεν θα μπορούμε να πληρώσουμε το λογαριασμό του ρεύματος.

Δηλαδή δεν φτάνει αυτό.

Καταλαβαίνετε ότι αυτοί που είναι οικονομικά ευάλωτοι είναι πάρα πολύ πιο ευαίσθητοι στις επιπτώσεις κινδυνεύουν περισσότερο από τις επιπτώσεις και μέσα στις πόλεις και εκεί πρέπει να υπάρξει μία μέρη να πιστεύω.

Δυστυχώς δεν πάμε όλοι με τον ίδιο βυματισμό προς την περίφημη μετάβαση προς μία κλιματική ουδετερότητα, αν αυτή συμβεί ποτέ.

Η Ευρώπη πάει καλά.

Πάντως στο θέμα της κλιματική Ευρώπη, ναι.

Εσείς πιστεύω ότι η Αθήνα μπορεί με τα κατάλληλα φάρμακα να έτσι να μπορέσει να.

Βελτιστοποιήσει τις συνθήκες διαβίωσης των πολιτών.

Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά έτσι της καθημερινότητας όλο και φθίνουν με αυτά που μας λέτε.

Τείνουν για πάρα πολλούς λόγους.

Μπορεί να είναι πολύ χαμηλή ποιότητα ζωής στην Αθήνα, για παράδειγμα λόγω του προβλήματος του κυκλοφοριακό.

Όταν ένας άνθρωπος θέλει, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα, δεν έχει να κάνει με το κλίμα ακριβώς έτσι, αλλά μειώνει πάρα πολύ την ποιότητα του πολίτη της Αθήνας.

Αν θέλουμε όλοι να κάνουμε κάτι για να έχουμε και μία πιο βιώσιμη πόλη, σας λέω υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι.

Καλό είναι όμως αν θέλουμε να πετύχουμε κάποιους στόχους, μην περιμένουμε μόνο από τις συμφωνίες που θα πάρουνε τα διάφορα κράτη.

Θα πρέπει ο καθένας προσωπικά να κοιτάξει και ο ίδιος να μειώσει το περιβαλλοντικό του και το ανθρακικό του αποτύπωμα.

Σωστό είναι αυτό τώρα όλα τα άλλα το να υπάρχουν εγχώροι περισσότερο πρασίνου, έστω και μικροί δενδροφυτεύσεις, να υπάρξει μέριμνα για το κυκλοφοριακό.

Φυσικά όλα αυτά είναι μέτρα που θα βελτιώσουνε την ποιότητα της ζωής των Αθηναίων.

Να σε ρωτήσω κάτι ακόμα επειδή διανύουμε και φθινοπωρινή περίοδο και μιλήσαμε για τα ακραία καιρικά φαινόμενα, είπαμε περισσότερο για τη ζέστη, επειδή έχουμε και φθινόπωρο έχουμε και βροχές.

Η Αθήνα έχει πληγεί από ακραία φαινόμενα βροχοπτώσεων.

Να περιμένουμε και.

Τέτοια λοιπόν, επειδή υπάρχει θέμα με τις βροχοπτώσεις και υπάρχει και θέμα αυτή τη στιγμή ότι υπάρχει λειψυδρία να σας πω δύο πράγματα έχει που είναι πραγματικά έχουνε κάποιο ενδιαφέρον σας έκανα πριν μία σύγκριση; Για τη θερμοκρασία πάλι λέω θα το επεκτείνω και για τη βροχόπτωση για το νέο κλίμα της Αθήνας που ήταν οι τριαντακονταετία η πιο πρόσφατη 91 2020 σε σχέση με την προηγούμενη τριαντακονταετία.

Αν κάποιος υπάρχουν περίεργα πράγματα, αν κάποιος κοιτάξει τη μέση βροχόπτωση, την ετήσια, τις πιο παλιάς τριαντακοταετίας και τις συγκρίνει με τις πιο καινούργιας, φαίνεται ότι κατά μέσο όρο στο χρόνο έχει βρέξει περισσότερο, ήταν πιο βροχερή συνολικά σαν πάνω να αθροήσω όλο το νερό που έχει.

Όμως δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα γιατί αυτό που είδαμε είναι ότι το 30% περίπου των βροχοπτώσεων που σημειώθηκαν του νερού που συσσωρεύτηκε από βροχοπτώσεις την τελευταία τριαντακονταετία, αφορούσε σε επεισόδια ισχυρών ή πολύ ισχυρών βροχοπτώσεων, δηλαδή με μεγαλύτερο από 30 ή 40 ή και 50/1000 βροχής την ημέρα.

Στην προηγούμενη τριαντακονταετία το ποσοστό αυτό ήταν 16, τα 100 άρα τώρα.

Πλησιάστηκαν οι περιπτώσεις που έχω πιο ισχυρές.

Βροχοπτώσεις στην Αθήνα; Άρα δηλαδή έχουμε λίγες βροχοπτώσεις σε αριθμό και πολύ ισχυρή.

Με περισσότερες ισχυρές βροχοπτώσεις.

Αυτό είναι αλήθεια εδώ όμως σας είπα τα δεδομένα μέχρι το 2020 έχει συμβεί κάτι τα τελευταία χρόνια να το πω όχι σαν το ημερολογιακό θα μιλήσω με το Υδρολογικό Έτος.

Η Υδρολογικό Έτος συνήθως ξεκινάει για τη χώρα μας εν πάση περίπτωση από την 01/10, γιατί στην ουσία σηματοδοτεί την έναρξη των βροχοπτώσεων της περιόδου; Των μικροκοπτώσεων και σταματάει 30 Σεπτέμβρη, άρα πριν ένα μήνα 30 Σεπτέμβρη του 2025, έληξε το πιο πρόσφατο Υδρολογικό Έτος και τώρα είμαστε στο επόμενο.

Ήτανε σχετικά ανιδρο το προηγούμενο.

Αν όμως βάλουμε και το προηγούμενο Υδρολογικό Έτος και αν βάλουμε και το προηγούμενο, δηλαδή παίρνω 3 υδρολογικά έτη στη σειρά από τον Οκτώβρη του 22 μέχρι και το Σεπτέμβρη του 25.

Αυτά αν αθροσουμε λοιπόν το νερό που μαζέψαμε.

Αυτά τα 3 υδρολογικά στην Αθήνα ήταν η πιο ξηρή περίοδος.

Από τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα.

Αλήθεια Ε μέχρι τώρα βέβαια οκτώβρης.

Τώρα το καινούργιο υδρολογικό έτος ξεκίνησε σχετικά καλά.

Είδαμε κάποιες βροχοπτώσεις τον Οκτώβρη, γύρω στα 45/1000, ήμασταν λίγο πιο πάνω από το μέσο όρο.

Ας ελπίσουμε να σπάσουμε το αρνητικό ρεκόρ φέτος με τον νευρολογικό έτος που λέτε και εσείς κάνετε αυτή τη σύγκριση μετά αυτά τα πολύτιμα αρχεία που υπάρχουνε μια που τα έχετε μελετήσει τόσο πολύ.

Ποιο είναι έτσι ένα αποκαλυπτικό εύρημα; Που έχει προκύψει από τη μελέτη αυτών των ιστορικών δεδομένων που κι εσείς που είστε επιστήμονας και έχετε άλλη, ας πούμε, εξοικείωση, ζητήματα είπατε για δες τι είναι αυτό και την Αθήνα; Όλη η χρονοσυρρά είναι ένα εύρημα και μια αποκάλυψη πραγματικά σε κάθε επίπεδο, αλλά είναι μερικές φορές λίγο εντυπωσιακό πως αποτυπώνονται όλα πάνω σε μία σαν να είναι πλαστελίνη.

Πώς να σας το πω; Ένα έντονο αποτύπωμα από διάφορα πράγματα που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα; Για παράδειγμα, είχα δει.

Το 1991 πολύ χαμηλό στη θερμοκρασία λέω τι έγινε εδώ και μετά; Διαβάζοντας κατάλαβα αργότερα που ασχολήθηκα περισσότερο.

Ήταν η έκρηξη για παράδειγμα του ηφαιστείου του Πινατούμπο στις Φιλιππίνες.

Θυμάσαι πριν που σας είπα ότι τα αιωρούμενα σωματίδια και τα ερωλήματα προκαλούν ψύξη όταν έχουμε εκρήξεις ηφαιστείων, τότε υπάρχει μία τεράστια έκκληση τέφρας στην ατμόσφαιρα στο συγκεκριμένο ήτανε διείσδυσε και στη στρατόσφαιρα έμεινε πάρα πολύ καιρό εκεί και τον επόμενο χρόνο.

Ενάμιση χρόνο μειώθηκε όλη η θερμοκρασία του πλανήτη κατά 0 6.

Αυτό φάνηκε πάρα πολύ έντονα και στην Αθήνα και λέω κοίταξε μία έκρηξη ενός μακρινού ηφαιστείου πως έριξε τη θερμοκρασία στην Αθήνα επίσης.

Όντως.

Εντυπωσιακό όταν έγινε το 2007, τον Ιούνιο, ένας καύσωνας τον οποίο στο Αστεροσκοπείο μετρήσαμε θερμοκρασίες 44,8°C.

Κελσίου είναι το απόλυτο ρεκόρ η πιο ψηλή θερμοκρασία που έχουμε καταγράψει ποτέ.

Έχουμε καταγράψει πάρα πολύ σοβαρούς καύψες.

Αλλά μιλάω τώρα για το απόλυτο μέγιστο.

Έτσι 44,8°C στην αρχή νομίζαμε ότι είναι λάθος.

Δεν ήταν λάθος, ήταν αυτό.

Κοιτάω ποιο ήταν το προηγούμενο.

Το δεύτερο ρεκόρ που ήταν 43°C.

Θα νόμιζε κανείς ότι είναι σε αυτή την περίοδο μετά το 80 και αυτά που έχουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη και τα λοιπά ήταν λοιπόν το 1916 λέω μήπως είχε γίνει κάποιο λάθος; Εκείνο το διάστημα υπήρχε και ένα περιφερειακό δίκτυο σταθμό του Αστεροσκοπείου από ότι το Αστεροσκοπείο, πέρα από το σταθμό μας τον ιστο.

Θυσία που λειτουργεί μέχρι σήμερα, όταν έγινε διευθυντής ο Δημήτριος Αιγινίτης που ήρθε από το Παρίσι το 1894.

Σταδιακά αρχίζει και το πρώτο δίκτυο με το λογικό σταθμό στην Ελλάδα, το οποίο λειτούργησε μέχρι και το 1931.

Γιατί μετά μεταφέρθηκε στη νεοσυσταθείσα τότε EMI ελληνική μετεωρολογική υπηρεσία λοιπόν, επειδή ήμουνα πάρα πολύ καχύποπη και γενικά είμαι καχύποπη, όταν βλέπω κάτι περίεργο, θέλω να το διασταυρώω έτσι λογικό πήρα και κοίταξα όλους τους σταθμούς εκείνη την εποχή.

1900 δεκάξι και ήταν και Ιούνιος.

Μάλιστα εκεί πράγματι υπήρχε ένα ακραίο κύμα καύσωνα γιατί υπήρχαν 40 πεντάρια στη Σπάρτη στην Τρίπολη και λέω κοίταξε, ήρθε σχεδόν μετά από ένα αιώνα να σπάσει αυτό το ρεκόρ του 43.

Τι μας λένε Λοιπόν αυτές οι μακρές χρόνο σειρές; Σας είπα πριν ότι είναι πάρα πολύ πολύτιμες για να δούμε και τη σπανιότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων, γιατί είναι διαφορετικά να πεις ότι αυτό το ακραίο δεν έχει ξανασυμβεί τα τελευταία 10 χρόνια ή 2030; Και είναι διαφορετικό να πεις ότι δεν έχει εμφανιστεί ποτέ είναι το φαινόμενο του αιώνα.

Αν λοιπόν μπορούσατε να στείλετε ένα μήνυμα ή προς την πολιτεία ή ακόμα και στους πολίτες έτσι που μας ακούνε με βάση όλα αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα που έχει καταγράψει αυτό το επιστημονικό και έχετε μελετήσει ποιο θα ήταν αυτό; Νομίζω αυτό που είπα και πριν, δηλαδή ο κάθε πολίτης να κοιτάξει και ο ίδιος να.

Δει το ίδιο το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα, αν μπορεί.

Να πάει κάπου με το ποδήλατο ή με τα πόδια να το προτιμήσει σε σχέση με το να πάρεις συνέχεια το αυτοκίνητο του.

Σε ότι αφορά το θέμα του κλίματος και όσο μπορούμε εμείς να κάνουμε κάτι για να μην επιβαρύνουμε παραπάνω την έκκληση θερμοκηπικών αερίων στην ατμόσφαιρα αυτό ο κάθε πολίτης ξεχωριστά από κει και ύστερα ο καθένας και οι δήμοι και τα λοιπά πρέπει να κάνουν πάρα πολλά πράγματα για να κάνουνε κάτι πριν την πόλη και φυσικά εκπαίδευση.

Που πρέπει αυτό να μεταδοθεί και στα παιδιά και στις επόμενες γενιές που νομίζω ότι μεταδίδεται πλέον στο σχολείο.

Τα παιδιά είναι πάρα πολύ ευαίσθητα.

Περιβαλλοντικά έχουν γνώση.

Το πιστεύω αυτό ναι η αλήθεια.

Είναι αυτή να έχουμε λοιπόν και ειλικρινή περιβαλλοντική.

Πολίτες και στους δήμους μας και στο σπίτι μας και στον κήπο μας και παντού.

Όσο περισσότερο μπορούμε από την αρχαιότητα.

Ένα από τα πράγματα που διαφορώ σε αυτό τον τόπο ήταν το κλίμα του και το μπλε του ουρανού του.

Είναι πάρα πολύ κρίμα.

Είναι πάρα πολύ απογοητευτικό.

Η Αθήνα να έχει ένα κλίμα πιο υποβάθμισμένο και μην ξεχνάμε ότι αυτό ακριβώς το κλίμα.

Βοήθησε πάρα πολύ.

Τον πολιτισμό της Ελλάδας, την τέχνη, τη ναυψηφλοβία, όλα το κλίμα και η γεωγραφία της Ελλάδας ήταν αυτή η οποία τα οποία νομίζω έπαιξαν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο στην στον πολιτισμό της αρχαίας Ελλάδας, που στην ουσία είναι και ο πρόδρομος του δυτικού πολιτισμού.

Έτσι το ξέρουμε και είναι λίγο απογοητευτικό όλο αυτό να έχει υποβαθμιστεί τόσο πολύ.

Έχετε δίκιο γιατί δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς ότι από αυτό το περίφημο κλίμα πυροδοτήθηκαν όλα; Σας ευχαριστώ για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Και εγώ σας ευχαριστώ πολύ.

Είμαι η ντίνα καράτζου και μόλις ακούσατε ένα ακόμα επεισόδιο της σειράς podcast της lifeo ή κατάσταση των πραγμάτων για να μη χάνετε κανένα επεισόδιο, μπορείτε να μας ακούτε στο Spotify στα Apple Podcast στο κανάλι της Life, ως το Youtube και στο Life Ogr.

Είναι τα podcast της LIFE.