Episode Description
ජීවිතය සහ ධර්මය
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භය
(00:00:26) නමස්කාරය සහ පන්සිල් සමාදන් වීම - ධර්ම දේශනාව ආරම්භ කරමින් රත්නත්රය නමස්කාර කිරීම සහ පන්සිල් සමාදන් වීම.
(00:03:21) දේශනාවට ආරම්භය සහ දායකත්ව අනුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාවේ පූජනීය දායකත්වය දැරූ පින්වතුන් පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
(00:04:54) අරිය පරියෙසන සහ අනරිය පරියෙසන - අරිය පරියෙසන සූත්රයට අනුව ලෝකය තුළ සිදුකරන ආර්ය හා අනාර්ය පර්යේෂණ දෙක පිළිබඳව විග්රහ කිරීම.
(00:06:32) විපරිණාම දුක්ඛය සහ සිතින් වටිනාකම් දීම - ලෝකයේ වෙනස්වන ස්වභාවයට සිතින් වටිනාකම් දීම නිසා දුක නිර්මාණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
(00:08:39) සිතෙහි ක්රියාකාරීත්වය සහ රූපය හඳුනාගැනීම - ඇස සහ සිත එකතු වී රූප විමසන ආකාරය සහ මනසේ පවතින මතකය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
(00:11:08) දුක මත පිහිටා දුකම සෙවීම - මිනිසා සිය ජීවිතය තුළ දුක අඩු කරගැනීමට උත්සාහ කළද අනාර්ය පර්යේෂණය තුළින් දුකම වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය.
(00:14:42) සිතුවිලි රටාව සහ ආත්ම නිරීක්ෂණය - තමන්ගේ අභ්යන්තරය දෙස බලමින් සිතුවිලි රටාව හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කිරීම.
(00:17:07) සළායතන හරහා සිතුවිලි ගැලීම - ඉන්ද්රියයන් හය හරහා බාහිර ලෝකය හා ගැටීමේදී සිතුවිලි සහ වේදනා හටගන්නා ආකාරය.
(00:19:46) භාවනාව සහ මනසේ සංසුන් බව - සිතෙහි වේගය සහ උද්වේගකර බව අඩු කරගැනීමට භාවනාව උපකාරී වන ආකාරය.
(00:22:01) සිතුවිලි වල විවිධත්වය සහ වගකීම - එක් එක් පුද්ගලයා තුළ පවතින චිත්ත ස්වභාවයන්ගේ විවිධත්වය සහ සිත පිළිබඳ වගකීම දැරීම.
(00:23:43) තණ්හාව සහ ජීවීන්ගේ පරිණාමය - අග්ගඤ්ඤ සූත්රයේ සඳහන් පරිදි තණ්හාව මුල් කරගෙන ජීවීන්ගේ පරිණාමය සහ විවිධත්වය ඇතිවූ ආකාරය.
(00:27:31) සංසාර චක්රය සහ පුනරුක්තිය - සංසාරය තුළ එකම දේ නැවත නැවත සිදුවන ආකාරය සහ සංසාර පැවැත්මේ ස්වභාවය.
(00:29:14) සබ්බපාපස්ස අකරණං ගාථාවේ අර්ථය - සියලු පාපයෙන් වෙන්වීම, කුසල් රැස්කිරීම සහ සිත දමනය කිරීම යන බුද්ධ අනුශාසනාව විග්රහ කිරීම.
(00:32:39) ලෞකික හා ලෝකෝත්තර සම්මා දිට්ඨිය - පාපයෙන් වෙන්වී කුසලයට පිහිටීම තුළින් සම්මා දිට්ඨිය වර්ධනය වන ආකාරය.
(00:33:26) රාග සිත හටගැනීම සහ නිරුද්ධ වීම - අයෝනිසෝ මනසිකාරය නිසා රාග සිත උපදින ආකාරය සහ අරමුණු නිරුද්ධ වීමත් සමඟ එය නැතිවී යන ආකාරය.
(00:39:08) ද්වේෂ සිත ඇතිවීමට හේතු - බාහිර අරමුණු මුල් කරගෙන සිත තුළ ද්වේෂය සහ කෝපය හටගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
(00:44:11) කුසලස්ස උපසම්පදා - සිතේ ස්වභාවය දැනගැනීම - තමන්ගේ සිත තුළ ඇතිවන රාග, ද්වේෂ ආදී සිතුවිලි ඒ මොහොතේම අවංකව හඳුනාගැනීම කුසලය බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:45:34) අභ්යන්තරය නිරීක්ෂණය සහ විපස්සනාව - බාහිර ලෝකය සමඟ පැටලෙන්නේ නැතුව තමන්ගේ අභ්යන්තරයේ සිතුවිලි දෙස බලා විපස්සනාව වර්ධනය කිරීම.
(00:47:11) සසර නිරුද්ධ කිරීම සහ නිවන් මග - සිතේ හටගන්නා කෙලෙස් හේතු-ඵල දහමට අනුව දැකීමෙන් සසර පැවැත්ම අවසන් කරන ආකාරය.
(00:56:57) පුණ්යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාවේ දායක පින්වතුන්ට, දෙවියන්ට සහ සංසාරගත ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
(01:00:30) පිරිකර පූජා කිරීම - දායක පින්වතුන් විසින් ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත අටපිරිකර ඇතුළු පූජා භාණ්ඩ පූජා කිරීම.
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පුද්ගල ජීවිතයේ පවතින දුක, සිතේ ක්රියාකාරීත්වය සහ ධර්මානුකූලව සිත පාලනය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කරනු ලබයි.
දේශනාවේ අන්තර්ගත ප්රධාන කරුණු:
- අරිය පරියෙසන සහ අනරිය පරියෙසන අතර වෙනස.
- ලෝකයේ පවතින වෙනස්වීම් හෙවත් විපරිණාමයට සිතින් වටිනාකම් දීම නිසා දුක හටගන්නා ආකාරය.
- ඇස, කන ආදී ඉන්ද්රියයන් මගින් ලෝකය අත්විඳීමේදී සිත තුළ සිතුවිලි උපදින ආකාරය.
- භාවනාව මගින් සිතෙහි උද්වේගකර බව අඩු කර මනස සංසුන් කරගන්නා ආකාරය.
- රාග, ද්වේෂ ආදී ක්ලේශයන් සිත තුළ හටගන්නා ආකාරය සහ ඒවා අයෝනිසෝ මනසිකාරය නිසා වර්ධනය වන ආකාරය.
- සබ්බපාපස්ස අකරණං ගාථාව ඇසුරෙන් පාපයෙන් වෙන්වී කුසලයෙහි පිහිටන ආකාරය සහ නිවන් මගට ප්රවේශ වන ආකාරය.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භය
(00:00:26) නමස්කාරය සහ පන්සිල් සමාදන් වීම - ධර්ම දේශනාව ආරම්භ කරමින් රත්නත්රය නමස්කාර කිරීම සහ පන්සිල් සමාදන් වීම.
(00:03:21) දේශනාවට ආරම්භය සහ දායකත්ව අනුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාවේ පූජනීය දායකත්වය දැරූ පින්වතුන් පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.
(00:04:54) අරිය පරියෙසන සහ අනරිය පරියෙසන - අරිය පරියෙසන සූත්රයට අනුව ලෝකය තුළ සිදුකරන ආර්ය හා අනාර්ය පර්යේෂණ දෙක පිළිබඳව විග්රහ කිරීම.
(00:06:32) විපරිණාම දුක්ඛය සහ සිතින් වටිනාකම් දීම - ලෝකයේ වෙනස්වන ස්වභාවයට සිතින් වටිනාකම් දීම නිසා දුක නිර්මාණය වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
(00:08:39) සිතෙහි ක්රියාකාරීත්වය සහ රූපය හඳුනාගැනීම - ඇස සහ සිත එකතු වී රූප විමසන ආකාරය සහ මනසේ පවතින මතකය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
(00:11:08) දුක මත පිහිටා දුකම සෙවීම - මිනිසා සිය ජීවිතය තුළ දුක අඩු කරගැනීමට උත්සාහ කළද අනාර්ය පර්යේෂණය තුළින් දුකම වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය.
(00:14:42) සිතුවිලි රටාව සහ ආත්ම නිරීක්ෂණය - තමන්ගේ අභ්යන්තරය දෙස බලමින් සිතුවිලි රටාව හඳුනාගැනීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කිරීම.
(00:17:07) සළායතන හරහා සිතුවිලි ගැලීම - ඉන්ද්රියයන් හය හරහා බාහිර ලෝකය හා ගැටීමේදී සිතුවිලි සහ වේදනා හටගන්නා ආකාරය.
(00:19:46) භාවනාව සහ මනසේ සංසුන් බව - සිතෙහි වේගය සහ උද්වේගකර බව අඩු කරගැනීමට භාවනාව උපකාරී වන ආකාරය.
(00:22:01) සිතුවිලි වල විවිධත්වය සහ වගකීම - එක් එක් පුද්ගලයා තුළ පවතින චිත්ත ස්වභාවයන්ගේ විවිධත්වය සහ සිත පිළිබඳ වගකීම දැරීම.
(00:23:43) තණ්හාව සහ ජීවීන්ගේ පරිණාමය - අග්ගඤ්ඤ සූත්රයේ සඳහන් පරිදි තණ්හාව මුල් කරගෙන ජීවීන්ගේ පරිණාමය සහ විවිධත්වය ඇතිවූ ආකාරය.
(00:27:31) සංසාර චක්රය සහ පුනරුක්තිය - සංසාරය තුළ එකම දේ නැවත නැවත සිදුවන ආකාරය සහ සංසාර පැවැත්මේ ස්වභාවය.
(00:29:14) සබ්බපාපස්ස අකරණං ගාථාවේ අර්ථය - සියලු පාපයෙන් වෙන්වීම, කුසල් රැස්කිරීම සහ සිත දමනය කිරීම යන බුද්ධ අනුශාසනාව විග්රහ කිරීම.
(00:32:39) ලෞකික හා ලෝකෝත්තර සම්මා දිට්ඨිය - පාපයෙන් වෙන්වී කුසලයට පිහිටීම තුළින් සම්මා දිට්ඨිය වර්ධනය වන ආකාරය.
(00:33:26) රාග සිත හටගැනීම සහ නිරුද්ධ වීම - අයෝනිසෝ මනසිකාරය නිසා රාග සිත උපදින ආකාරය සහ අරමුණු නිරුද්ධ වීමත් සමඟ එය නැතිවී යන ආකාරය.
(00:39:08) ද්වේෂ සිත ඇතිවීමට හේතු - බාහිර අරමුණු මුල් කරගෙන සිත තුළ ද්වේෂය සහ කෝපය හටගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
(00:44:11) කුසලස්ස උපසම්පදා - සිතේ ස්වභාවය දැනගැනීම - තමන්ගේ සිත තුළ ඇතිවන රාග, ද්වේෂ ආදී සිතුවිලි ඒ මොහොතේම අවංකව හඳුනාගැනීම කුසලය බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:45:34) අභ්යන්තරය නිරීක්ෂණය සහ විපස්සනාව - බාහිර ලෝකය සමඟ පැටලෙන්නේ නැතුව තමන්ගේ අභ්යන්තරයේ සිතුවිලි දෙස බලා විපස්සනාව වර්ධනය කිරීම.
(00:47:11) සසර නිරුද්ධ කිරීම සහ නිවන් මග - සිතේ හටගන්නා කෙලෙස් හේතු-ඵල දහමට අනුව දැකීමෙන් සසර පැවැත්ම අවසන් කරන ආකාරය.
(00:56:57) පුණ්යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාවේ දායක පින්වතුන්ට, දෙවියන්ට සහ සංසාරගත ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.
(01:00:30) පිරිකර පූජා කිරීම - දායක පින්වතුන් විසින් ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත අටපිරිකර ඇතුළු පූජා භාණ්ඩ පූජා කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2025-12-24 | 09:00 AM Telecast