View Transcript
Episode Description
කුසල් සිත පුබුදුවීම සහ කුසල් සිත් වැඩීම
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භක සජ්ඣායනය සහ දායකත්වය - ආරම්භක ආගමික වතාවත් සහ දේශනාව සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස හඳුන්වා දීම.
(00:01:39) පෙනෙන මට්ටම සහ පවතින මට්ටම - අප ලෝකය දෙස බලන ආකාරය සහ එහි සැබෑ ස්වභාවය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
(00:03:13) යථාභූත ඥානය සහ ස්වභාවිකත්වය - ස්වභාවධර්මයේ රිද්මයට අනුගත වීම සහ යථාභූත ඥානය මගින් දුක නිවාගැනීම ගැන සාකච්ඡා කිරීම.
(00:05:40) මනසින් ලෝකය හඳුනාගැනීම - එකම වස්තුව දෙස විවිධ පුද්ගලයන් තම මානසික මට්ටම් අනුව විවිධ ආකාරයෙන් බලන ආකාරය.
(00:08:31) චිත්තාවේග පාලනය සහ බුදුන් වහන්සේගේ මඟ - චිත්තාවේගයන් එකවර මර්දනය නොකර ඒවා කළමනාකරණය කිරීමට බුදුන් වහන්සේ අනුගමනය කළ ක්රමවේද.
(00:09:52) නන්ද හිමියන්ගේ කථා පුවත - නන්ද හිමියන්ගේ රාග සිත පාලනය කිරීම සඳහා බුදුන් වහන්සේ දිව්ය අප්සරාවන් පෙන්වූ ආකාරය පිළිබඳ කථා පුවත.
(00:11:48) අකුසල් සිත් දුරු කිරීමේ ක්රමවේද - අකුසල් සිත් දුරු කිරීම සඳහා විතක්ක සණ්ඨාන සූත්රයේ එන විවිධ නිමිත්තයන් භාවිත කරන ආකාරය.
(00:13:24) කුසල් සිත උපදවා ගැනීම - අකුසලය හඳුනාගෙන කුසල් සිතක් උපදවා ගැනීමේ මූලික පියවර.
(00:14:22) තණ්හාව සහ දුකේ හටගැනීම - බාහිර ලෝකය නිසා තමා තුළ ඇති වන වෙනස්කම් තණ්හාව ලෙස හඳුනාගැනීම සහ දුකේ සම්භවය.
(00:17:45) නිවන යනු කුමක්ද? - නිවන යනු හේතු ප්රත්යයන් අවසන් වීමෙන් ලැබෙන තත්ත්වයක් බව පහන් දැල්ලක් නිවී යාමේ උදාහරණයෙන් පැහැදිලි කිරීම.
(00:25:03) පැරණි හෙළ විස්කම් සහ අධ්යාත්මික ශක්තිය - රුවන්වැලි සෑය සහ ලෝවාමහා ප්රාසාදය වැනි නිර්මාණ කළ පැරණි මිනිසුන් සතු වූ සුවිශේෂී මානසික ධාරිතාව.
(00:26:58) නූතන මිනිසාගේ චින්තනය සහ අධ්යාත්මික පිරිහීම - නූතන උගතුන් සතු දැනුම සහ ඔවුන්ගේ අධ්යාත්මික පටු බව පිළිබඳව විවේචනාත්මක විග්රහයක්.
(00:32:53) භාවනාවේ වැදගත්කම සහ ධාරිතාව - භාවනාව මගින් ජීවිතයේ ධාරිතාව වැඩි කරගන්නා ආකාරය සහ ආහාර පාලනය වැනි ප්රායෝගික පුහුණුවීම්.
(00:34:52) නිවැරදිව දානමය පින්කම් සිදු කිරීම - අටපිරිකර වැනි පූජා භාණ්ඩ පූජා කිරීමේදී වෙළඳපොළ ව්යාපාරවලට හසු නොවී ගුණාත්මක දේ පූජා කිරීමේ වැදගත්කම.
(00:38:12) අකුසලය අකුසලය ලෙස හඳුනාගැනීම - තමා තුළ ඇති වන රාග, ද්වේෂ, මෝහ ආදී අකුසලයන් සාධාරණීකරණය නොකර ඒවා අකුසල් ලෙසම හඳුනාගැනීම.
(00:44:43) දුකේ ස්වභාවය සහ ඉවසීම - දුක හටගත් මොහොතේ සිටම එය ක්රමයෙන් බැස යන ස්වභාවයක් පවතින බවත්, එය ඉවසීමෙන් දරාගත යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:46:40) විතක්ක මූල භේද නිමිත්ත - සිතේ ඇති වන විතක්කයන්ගේ මූලාරම්භය සහ හේතු ප්රත්යයන් විමසා බැලීම.
(00:49:02) අවසාන අනුමෝදනාව සහ ආශිර්වාදය - දේශනාව අවසානයේ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දායක පිරිසට ආශිර්වාද කිරීම.
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් කුසල් සිතක් උපදවා ගන්නා ආකාරය සහ එය දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:
- ලෝකය දෙස පෙනෙන මට්ටමින් නොව පවතින මට්ටමින් (යථාභූත ඥානයෙන්) බැලීමේ වැදගත්කම.
- ස්වභාවධර්මයේ රිද්මය හඳුනාගෙන ස්වභාවිකව ජීවත් වීම තුළින් දුක නිවාගැනීම.
- අකුසල් සිත් පාලනය කිරීමේදී බුදුන් වහන්සේ අනුගමනය කළ මනෝවිද්යාත්මක ක්රමවේදයන්.
- නන්ද හිමියන්ගේ කථා පුවත ඇසුරින් රාගය වැනි චිත්තාවේග කළමනාකරණය කරන ආකාරය.
- අකුසල් සිත් දුරු කිරීම සඳහා විතක්ක සණ්ඨාන සූත්රයේ දැක්වෙන නිමිත්ත පහ (අඤ්ඤ නිමිත්ත, ආදීනව නිමිත්ත, අසති අමනසිකාර නිමිත්ත, විතක්ක මූල භේද නිමිත්ත, අභිනිග්ගහණ නිමිත්ත).
- තණ්හාව සහ "මම" යන හැඟීම නිසා දුක හටගන්නා ආකාරය.
- නිවන යනු මනෝමය තත්ත්වයක් නොව හේතු ප්රත්යයන්ගෙන් මිදීම බව පැහැදිලි කිරීම.
- පැරණි හෙළ කලා නිර්මාණ සහ වාරි කර්මාන්ත හරහා එකල මිනිසුන් සතු වූ අධ්යාත්මික ධාරිතාව සහ නූතන මිනිසාගේ පටු චින්තනය අතර වෙනස.
- භාවනාව මගින් මනසේ ධාරිතාව වැඩි කරගන්නා ආකාරය සහ නිවැරදිව දානමය පින්කම් සිදු කිරීමේ වැදගත්කම.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භක සජ්ඣායනය සහ දායකත්වය - ආරම්භක ආගමික වතාවත් සහ දේශනාව සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස හඳුන්වා දීම.
(00:01:39) පෙනෙන මට්ටම සහ පවතින මට්ටම - අප ලෝකය දෙස බලන ආකාරය සහ එහි සැබෑ ස්වභාවය අතර පවතින වෙනස පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.
(00:03:13) යථාභූත ඥානය සහ ස්වභාවිකත්වය - ස්වභාවධර්මයේ රිද්මයට අනුගත වීම සහ යථාභූත ඥානය මගින් දුක නිවාගැනීම ගැන සාකච්ඡා කිරීම.
(00:05:40) මනසින් ලෝකය හඳුනාගැනීම - එකම වස්තුව දෙස විවිධ පුද්ගලයන් තම මානසික මට්ටම් අනුව විවිධ ආකාරයෙන් බලන ආකාරය.
(00:08:31) චිත්තාවේග පාලනය සහ බුදුන් වහන්සේගේ මඟ - චිත්තාවේගයන් එකවර මර්දනය නොකර ඒවා කළමනාකරණය කිරීමට බුදුන් වහන්සේ අනුගමනය කළ ක්රමවේද.
(00:09:52) නන්ද හිමියන්ගේ කථා පුවත - නන්ද හිමියන්ගේ රාග සිත පාලනය කිරීම සඳහා බුදුන් වහන්සේ දිව්ය අප්සරාවන් පෙන්වූ ආකාරය පිළිබඳ කථා පුවත.
(00:11:48) අකුසල් සිත් දුරු කිරීමේ ක්රමවේද - අකුසල් සිත් දුරු කිරීම සඳහා විතක්ක සණ්ඨාන සූත්රයේ එන විවිධ නිමිත්තයන් භාවිත කරන ආකාරය.
(00:13:24) කුසල් සිත උපදවා ගැනීම - අකුසලය හඳුනාගෙන කුසල් සිතක් උපදවා ගැනීමේ මූලික පියවර.
(00:14:22) තණ්හාව සහ දුකේ හටගැනීම - බාහිර ලෝකය නිසා තමා තුළ ඇති වන වෙනස්කම් තණ්හාව ලෙස හඳුනාගැනීම සහ දුකේ සම්භවය.
(00:17:45) නිවන යනු කුමක්ද? - නිවන යනු හේතු ප්රත්යයන් අවසන් වීමෙන් ලැබෙන තත්ත්වයක් බව පහන් දැල්ලක් නිවී යාමේ උදාහරණයෙන් පැහැදිලි කිරීම.
(00:25:03) පැරණි හෙළ විස්කම් සහ අධ්යාත්මික ශක්තිය - රුවන්වැලි සෑය සහ ලෝවාමහා ප්රාසාදය වැනි නිර්මාණ කළ පැරණි මිනිසුන් සතු වූ සුවිශේෂී මානසික ධාරිතාව.
(00:26:58) නූතන මිනිසාගේ චින්තනය සහ අධ්යාත්මික පිරිහීම - නූතන උගතුන් සතු දැනුම සහ ඔවුන්ගේ අධ්යාත්මික පටු බව පිළිබඳව විවේචනාත්මක විග්රහයක්.
(00:32:53) භාවනාවේ වැදගත්කම සහ ධාරිතාව - භාවනාව මගින් ජීවිතයේ ධාරිතාව වැඩි කරගන්නා ආකාරය සහ ආහාර පාලනය වැනි ප්රායෝගික පුහුණුවීම්.
(00:34:52) නිවැරදිව දානමය පින්කම් සිදු කිරීම - අටපිරිකර වැනි පූජා භාණ්ඩ පූජා කිරීමේදී වෙළඳපොළ ව්යාපාරවලට හසු නොවී ගුණාත්මක දේ පූජා කිරීමේ වැදගත්කම.
(00:38:12) අකුසලය අකුසලය ලෙස හඳුනාගැනීම - තමා තුළ ඇති වන රාග, ද්වේෂ, මෝහ ආදී අකුසලයන් සාධාරණීකරණය නොකර ඒවා අකුසල් ලෙසම හඳුනාගැනීම.
(00:44:43) දුකේ ස්වභාවය සහ ඉවසීම - දුක හටගත් මොහොතේ සිටම එය ක්රමයෙන් බැස යන ස්වභාවයක් පවතින බවත්, එය ඉවසීමෙන් දරාගත යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:46:40) විතක්ක මූල භේද නිමිත්ත - සිතේ ඇති වන විතක්කයන්ගේ මූලාරම්භය සහ හේතු ප්රත්යයන් විමසා බැලීම.
(00:49:02) අවසාන අනුමෝදනාව සහ ආශිර්වාදය - දේශනාව අවසානයේ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දායක පිරිසට ආශිර්වාද කිරීම.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-07-13 | 09:00 PM Telecast