Episode Description
ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත › නාම කාණ්ඩය › නාමය හැඳින්වීම › 018 නාම ධර්ම සහ ද්විත්වවාදය පිළිබඳ දාර්ශනික විග්රහය
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භය සහ පෙර පාඩම් ආවර්ජනය - නාම ධර්ම පිළිබඳව මෙතෙක් සාකච්ඡා කළ කරුණු සහ භෞතිකවාදය පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.
(00:03:15) ද්විත්වවාදය (Dualism) සහ එහි ඇති ගැටලු - භෞතික සහ අභෞතික යන දෙකම පිළිගන්නා ද්විත්වවාදය පිළිබඳව සහ එහි ඇති ප්රධාන ගැටලු හඳුන්වා දෙයි.
(00:04:00) වර්ගීකරණ ගැටලුව (Categorical Problem) - ගිල්බට් රයිල් ඉදිරිපත් කළ වර්ගීකරණ ගැටලුව විශ්වවිද්යාලයක උදාහරණය ඇසුරින් පැහැදිලි කරයි.
(00:11:00) අන්තර් සම්බන්ධතාවයේ ගැටලුව (Problem of Interaction) - භෞතික රූපය සහ අභෞතික නාමය එකිනෙකට බලපාන ආකාරය පිළිබඳව පවතින දාර්ශනික ගැටලුව සාකච්ඡා කරයි.
(00:22:24) ද්විත්වවාදයේ ප්රභේද (Types of Dualism) - Substance Dualism සහ Property Dualism යන ප්රධාන කොටස් දෙක පිළිබඳව විග්රහ කරයි.
(00:27:04) නාම-රූප සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ විවිධ වාද - Interactionism, Parallelism, Occasionalism සහ Epiphenomenalism යන වාදයන් පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි.
(00:33:02) නිදහස් කැමැත්ත (Free Will) සහ ද්විත්වවාදය - නිදහස් කැමැත්ත සහ වගකීම පිළිබඳ සංකල්පය ද්විත්වවාදය තුළ විග්රහ වන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.
(00:41:29) Q&A: බටහිර දාර්ශනිකයන් බුදුදහම පිළිබඳව දැන සිටියාද? - බටහිර දාර්ශනිකයන්ට බුදුදහමේ බලපෑම ලැබී තිබුණේද යන්න පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.
(00:43:49) Q&A: මක්කම ඇත්තේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්රී පාද ලාංඡනයක්ද? - මක්කම සහ ශ්රී පාද ලාංඡනය පිළිබඳව පවතින ජනප්රවාද සහ ඓතිහාසික කරුණු විමසා බලයි.
(00:46:50) Q&A: Epiphenomenalism සහ පට්ඨාන ප්රත්ය අතර සම්බන්ධය - Epiphenomenalism වාදය සහ පට්ඨාන ප්රත්යයන්හි නාම-රූප සම්බන්ධතාවය සංසන්දනය කරයි.
(00:50:38) Q&A: Epiphenomenalism තුළ මතකය සහ අවබෝධය විග්රහ කරන්නේ කෙසේද? - මතකය සහ අවබෝධය වැනි ක්රියාවලීන් Epiphenomenalism තුළ පැහැදිලි කරන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.
(00:54:53) Q&A: නාම සහ රූප එක්ව පවතින අවශ්යතාවය කුමක්ද? - නාම ධර්ම සහ රූප ධර්ම එකිනෙක මත යැපෙමින් පවතින ආකාරය සහ එහි අවශ්යතාවය පැහැදිලි කරයි.
(01:00:38) Q&A: වේද ග්රන්ථවල නාම-රූප සම්බන්ධතාවය ගැන සඳහන් වේද? - වේද සහ උපනිෂද් ග්රන්ථවල ආත්මය සහ නාම-රූප පිළිබඳව පවතින අදහස් විමසා බලයි.
(01:08:40) දේශන මාලාවේ සාරාංශය සහ නිගමනය - නාම ධර්ම පිළිබඳ දේශන මාලාවේ මෙතෙක් සාකච්ඡා කළ කරුණු සාරාංශගත කරමින් නිගමනයකට එළඹීම.
(01:22:09) පුණ්යානුමෝදනාව සහ අවසානය - දේශනය අවසානයේ සිදු කරන පුණ්යානුමෝදනාව.
නාම ධර්ම පිළිබඳව බටහිර දර්ශනයේ පවතින ද්විත්වවාදී (Dualism) අදහස් සහ ඒවායේ ඇති ගැටලු මෙම දේශනයෙන් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් අවධාරණය කෙරේ:
- ගිල්බට් රයිල් (Gilbert Ryle) ඉදිරිපත් කළ වර්ගීකරණ ගැටලුව (Categorical Problem) සහ එය නාම ධර්ම විග්රහයට අදාළ වන ආකාරය.
- භෞතික රූපය සහ අභෞතික නාමය අතර පවතින අන්තර් සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ ගැටලුව (Problem of Interaction).
- ද්විත්වවාදයේ ප්රධාන ප්රභේද වන Substance Dualism සහ Property Dualism පිළිබඳ විග්රහය.
- නාම-රූප සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කිරීමට ඉදිරිපත් වී ඇති Interactionism, Parallelism, Occasionalism සහ Epiphenomenalism යන වාදයන්.
- නිදහස් කැමැත්ත (Free Will) සහ වගකීම පිළිබඳ සංකල්පය මෙම දාර්ශනික මතවාදයන් තුළ විග්රහ වන ආකාරය.
මෙම දාර්ශනික මතවාදයන් බුදුදහමේ ඉගැන්වෙන නාම-රූප සම්බන්ධතාවය සහ අනාත්ම ලක්ෂණය සමඟ සංසන්දනාත්මකව විග්රහ කර ඇත.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භය සහ පෙර පාඩම් ආවර්ජනය - නාම ධර්ම පිළිබඳව මෙතෙක් සාකච්ඡා කළ කරුණු සහ භෞතිකවාදය පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.
(00:03:15) ද්විත්වවාදය (Dualism) සහ එහි ඇති ගැටලු - භෞතික සහ අභෞතික යන දෙකම පිළිගන්නා ද්විත්වවාදය පිළිබඳව සහ එහි ඇති ප්රධාන ගැටලු හඳුන්වා දෙයි.
(00:04:00) වර්ගීකරණ ගැටලුව (Categorical Problem) - ගිල්බට් රයිල් ඉදිරිපත් කළ වර්ගීකරණ ගැටලුව විශ්වවිද්යාලයක උදාහරණය ඇසුරින් පැහැදිලි කරයි.
(00:11:00) අන්තර් සම්බන්ධතාවයේ ගැටලුව (Problem of Interaction) - භෞතික රූපය සහ අභෞතික නාමය එකිනෙකට බලපාන ආකාරය පිළිබඳව පවතින දාර්ශනික ගැටලුව සාකච්ඡා කරයි.
(00:22:24) ද්විත්වවාදයේ ප්රභේද (Types of Dualism) - Substance Dualism සහ Property Dualism යන ප්රධාන කොටස් දෙක පිළිබඳව විග්රහ කරයි.
(00:27:04) නාම-රූප සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ විවිධ වාද - Interactionism, Parallelism, Occasionalism සහ Epiphenomenalism යන වාදයන් පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි.
(00:33:02) නිදහස් කැමැත්ත (Free Will) සහ ද්විත්වවාදය - නිදහස් කැමැත්ත සහ වගකීම පිළිබඳ සංකල්පය ද්විත්වවාදය තුළ විග්රහ වන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.
(00:41:29) Q&A: බටහිර දාර්ශනිකයන් බුදුදහම පිළිබඳව දැන සිටියාද? - බටහිර දාර්ශනිකයන්ට බුදුදහමේ බලපෑම ලැබී තිබුණේද යන්න පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.
(00:43:49) Q&A: මක්කම ඇත්තේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්රී පාද ලාංඡනයක්ද? - මක්කම සහ ශ්රී පාද ලාංඡනය පිළිබඳව පවතින ජනප්රවාද සහ ඓතිහාසික කරුණු විමසා බලයි.
(00:46:50) Q&A: Epiphenomenalism සහ පට්ඨාන ප්රත්ය අතර සම්බන්ධය - Epiphenomenalism වාදය සහ පට්ඨාන ප්රත්යයන්හි නාම-රූප සම්බන්ධතාවය සංසන්දනය කරයි.
(00:50:38) Q&A: Epiphenomenalism තුළ මතකය සහ අවබෝධය විග්රහ කරන්නේ කෙසේද? - මතකය සහ අවබෝධය වැනි ක්රියාවලීන් Epiphenomenalism තුළ පැහැදිලි කරන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.
(00:54:53) Q&A: නාම සහ රූප එක්ව පවතින අවශ්යතාවය කුමක්ද? - නාම ධර්ම සහ රූප ධර්ම එකිනෙක මත යැපෙමින් පවතින ආකාරය සහ එහි අවශ්යතාවය පැහැදිලි කරයි.
(01:00:38) Q&A: වේද ග්රන්ථවල නාම-රූප සම්බන්ධතාවය ගැන සඳහන් වේද? - වේද සහ උපනිෂද් ග්රන්ථවල ආත්මය සහ නාම-රූප පිළිබඳව පවතින අදහස් විමසා බලයි.
(01:08:40) දේශන මාලාවේ සාරාංශය සහ නිගමනය - නාම ධර්ම පිළිබඳ දේශන මාලාවේ මෙතෙක් සාකච්ඡා කළ කරුණු සාරාංශගත කරමින් නිගමනයකට එළඹීම.
(01:22:09) පුණ්යානුමෝදනාව සහ අවසානය - දේශනය අවසානයේ සිදු කරන පුණ්යානුමෝදනාව.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
18 | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන්වහන්සේ | IIT