„Przed premierą” to podcast o kulturze, która dopiero powstaje – i rozmowy o tytułach, o których będzie głośno. Amelia Sarnowska zagląda za kulisy teatrów i wystaw, przysiada się do biurek pisarek i tłumaczy, pytając, jak i nad czym pracują. Bo wierzymy w proces.

Wiosną przypada setna rocznica urodzin Aliny Szapocznikow. Jedną z form upamiętnienia twórczości wybitnej rzeźbiarki będzie przygotowywana w Krakowie wystawa „Szapocznikow. Osobista”. Dlaczego warto dziś wracać do tej twórczości i czy sztuka jest najlepszym językiem do wyrażenia tego, co niewysławiane?

Na gruncie literatury przenosimy się do Rumunii. W dziwnym domu w kształcie parowca niedoszły pisarz spędza życie na tworzeniu w swojej głowie alternatywnych rzeczywistości, zapisywaniu snów i koszmarów w szalonym dzienniku. Blisko 10 lat po rumuńskiej premierze polscy czytelnicy otrzymują w 2026 roku do rąk tłumaczenie książki „Solenoid”, powieści uchodzącej za opus magnum Mircei Cărtărescu. O wyjątkowości tej prozy rozmawiamy z tłumaczką, Joanną Kornaś-Warwas.  Książkę wydał ArtRage.

Książka znajduje się także w centrum trzeciej premiery. Pod koniec marca w Teatrze Narodowym w Warszawie odbędzie się premiera sztuki „Mężczyźni objaśniają mi świat”. Czy głośne teksty Rebeki Solnit – autorki, za sprawą której przez świat przeszła fala ruchu #metoo, a do języka weszło określenie „mansplainingu” – mają dziś wciąż coś do zaoferowania na gruncie feminizmu? O sztuce rozmawiamy z reżyserką, Klaudią Gębską oraz z dramaturgiem, Patrykiem Kozłowskim.

W odcinku:

(01:15) Kuratorka Agata Małodobry o wystawie „Szapocznikow. Osobista”

(15:54) „Solenoid” i Mircea Cărtărescu. Czy Rumun dostanie Nobla?

(33:32) „Mężczyźni objaśniają mi świat” w Teatrze Narodowym. Czego uczy Rebecca Solnit?

Dźwięk i realizacja: Tomasz Kruk