1034. Mózg od kuchni, czyli o tym jak to, co jemy i jak jemy wpływa na umysł i samopoczucie -dr Malinowska

August 25
57 mins

View Transcript

Episode Description

Wykład dr Ewy Malinowskiej nagrany przy okazji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota 2026 [21 marca 2026 r.]Czy jelita naprawdę są „drugim mózgiem”? Jak skład mikrobioty wpływa na nastrój, pamięć i podejmowanie decyzji? I czy odpowiednia dieta może wspierać zdrowie psychiczne oraz zmniejszać ryzyko chorób neurodegeneracyjnych?Dr Ewa Malinowska wyjaśnia, w jaki sposób układ pokarmowy komunikuje się z mózgiem. Pokazuje, że zależność ta działa w obie strony: stan jelit może wpływać na nasze samopoczucie i funkcjonowanie poznawcze, a stres, emocje i aktywność układu nerwowego oddziałują na pracę przewodu pokarmowego.Wykład porządkuje wiedzę na temat osi mózg–jelita i oddziela wyniki badań naukowych od uproszczeń oraz pseudonaukowych teorii popularnych w internecie. Prowadząca omawia rolę jelitowego układu nerwowego, nerwu błędnego, mikrobioty oraz substancji sygnałowych, które uczestniczą w przekazywaniu informacji między jelitami a ośrodkowym układem nerwowym.Jak jelita mogą oddziaływać na korę przedczołową, układ limbiczny, ciało migdałowate i hipokamp? Dr Ewa Malinowska przypomina funkcje struktur odpowiadających między innymi za podejmowanie decyzji, kontrolę emocji, odczuwanie lęku, uczenie się i pamięć.Szczególne miejsce zajmuje mikrobiota jelitowa – zbiorowisko bakterii i innych mikroorganizmów zamieszkujących przewód pokarmowy. Badania prowadzone na zwierzętach i ludziach wskazują, że jej skład może mieć znaczenie dla nastroju, reakcji na stres, apetytu, a nawet wyborów żywieniowych.Czy bakterie jelitowe mogą wpływać na to, po jakie jedzenie sięgamy? Wykład pokazuje, że dieta bogata w cukry proste, tłuszcze nasycone i wysoko przetworzone produkty może sprzyjać niekorzystnym zmianom mikrobioty oraz zaburzać mechanizmy kontrolujące głód i sytość.Prowadząca omawia także wpływ nadmiaru cukrów prostych na mózg, zwłaszcza na hipokamp, który odgrywa ważną rolę w procesach pamięci. Wyjaśnia, dlaczego zjedzenie owocu nie działa na organizm tak samo jak wypicie dużej ilości słodzonego napoju lub soku.Ważnym tematem są probiotyki i prebiotyki. Czym się różnią? Czy zawsze warto przyjmować je w postaci suplementów? Jakie znaczenie mają jogurty z żywymi kulturami bakterii, kefiry, kiszonki, produkty fermentowane, owies, rośliny strączkowe, cebula i czosnek?Dr Ewa Malinowska przybliża również dietę MIND, łączącą elementy diety śródziemnomorskiej i sposobu żywienia wspierającego układ krążenia. Jej podstawą są między innymi warzywa, owoce jagodowe, pełne ziarna, orzechy, ryby, oliwa i rośliny strączkowe. Ograniczać należy natomiast żywność wysoko przetworzoną, słodycze, potrawy głęboko smażone, fast food oraz nadmiar tłuszczów nasyconych.Czy dieta może zapobiegać demencji? Prowadząca podkreśla, że nie daje ona gwarancji uniknięcia choroby, ale może wspierać zdrowie mózgu, zmniejszać stany zapalne i opóźniać pojawienie się niektórych problemów neurologicznych. Równie ważne są aktywność fizyczna, sen, relacje społeczne i ograniczanie przewlekłego stresu.Wykład nie proponuje cudownej diety ani jednego produktu, który natychmiast poprawi pamięć i samopoczucie. Pokazuje natomiast, że codzienne nawyki żywieniowe rzeczywiście wpływają na pracę mózgu, a najlepsze efekty przynosi długofalowa, różnorodna i możliwie mało przetworzona dieta.Dr Ewa Malinowska – neuropsycholożka i wykładowczyni na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, związana z Katedrą Neuropsychologii i Pracownią Neuropsychologii Klinicznej. Zajmuje się między innymi ekologiczną diagnozą i rehabilitacją funkcji wykonawczych u dzieci i dorosłych.#MózgOdKuchni #mózg #jelita #mikrobiota #ośMózgJelita #neuropsychologia #dietaMIND #zdrowiepsychiczne #pamięć #probiotyki #prebiotyki #odżywianie #DOKO #UniwersytetWarszawski #EwaMalinowska #WszechnicaZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

See all episodes