View Transcript
Episode Description
ධර්මයේ පිහිටා විනිශ්චය කිරීම සහ නිවන පිළිබඳ දාර්ශනික විග්රහය
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භය
(00:00:20) ආරම්භය සහ පසුබිම - කොළඹ නීතිඥ සංගමයේ 50 වන සංවත්සරය නිමිත්තෙන් පවත්වන ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය.
(00:02:29) ධම්මට්ඨ වග්ගයේ ගාථාව විග්රහ කිරීම - ධම්මපදයේ ධම්මට්ඨ වග්ගයේ එන "න තේන හෝති ධම්මට්ඨෝ..." යන ගාථාව සහ එහි මූලික අර්ථය පැහැදිලි කිරීම.
(00:03:46) විනිශ්චය ශාලාවේ සිදුවීම - සැවැත් නුවර විනිශ්චයකරුවන් අල්ලස් ගනිමින් වැරදි විනිශ්චයන් ලබා දීම පිළිබඳ කථා පුවත.
(00:05:53) ධර්මයේ පිහිටි තැනැත්තා (ධම්මට්ඨ) යනු කවුද? - පක්ෂග්රාහී නොවී, සත්යය සහ යුක්තිය මත පදනම්ව විනිශ්චය කරන පුද්ගලයා ධර්මයේ පිහිටි තැනැත්තෙකු ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.
(00:08:26) අගතියට පත්වීම සහ එහි බලපෑම - ඡන්ද, දෝස, භය, මෝහ යන සතර අගතියෙන් තොරව තීරණ ගැනීමේ වැදගත්කම.
(00:11:40) බුදු දහම සහ නීතිය අතර දාර්ශනික සබඳතාව - බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් සහ නූතන නීති පද්ධතිය අතර පවතින දාර්ශනික සමානකම් පිළිබඳ විග්රහය.
(00:13:09) සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂවාදය (Moral Absolutism) - බුදු දහමට අනුව යම් ක්රියාවක් නිවැරදි හෝ වැරදි වීම සාපේක්ෂ නොවී නිරපේක්ෂ වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.
(00:22:31) භෞතිකවාදය සහ සදාචාරාත්මක වගකීම - සියල්ල පරමාණු සහ ශක්තිය පමණක් ලෙස සලකන භෞතිකවාදී දර්ශනය තුළ සදාචාරාත්මක වගකීමක් පැවතිය නොහැකි බව.
(00:41:32) නාම ධර්ම සහ සිතේ ස්වභාවය - රූපයට වඩා වෙනස් වූ, අරමුණු දැනගන්නා ස්වභාවයක් ඇති නාම ධර්මයන්ගේ (සිතේ) පැවැත්ම සහ ක්රියාකාරිත්වය.
(01:08:46) අනාත්ම දර්ශනය සහ පුද්ගල අනන්යතාවය - පුද්ගලයා යනු නාම සහ රූප කොටස්වල එකතුවක් මිස ස්ථිර ආත්මයක් නොවන බව තර්කානුකූලව පෙන්වා දීම.
(01:20:42) චිත්ත පරම්පරාව සහ පුනර්භවය - සිතේ ඇතිවන චිත්ත පරම්පරාව මරණයෙන් පසු තවත් භවයකට සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ කර්ම ශක්තියේ බලපෑම.
(01:37:41) සංසාර චක්රය සහ දුක්ඛ ලක්ෂණය - නැවත නැවත ඉපදීම තුළ පවතින දුක්ඛිත ස්වභාවය සහ සංසාරයේ පැවැත්ම පිළිබඳ විග්රහය.
(01:45:14) නිවන සහ තෘෂ්ණාව ක්ෂය කිරීම - තෘෂ්ණාව සහ අවිද්යාව දුරු කිරීම තුළින් නැවත ඉපදීම නතර කර නිවන සාක්ෂාත් කර ගන්නා ආකාරය.
(02:06:35) පුණ්යානුමෝදනාව - නීතිඥ සංගමයේ මියගිය සාමාජිකයන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ සංවිධායක මණ්ඩලයට ආශිර්වාද කිරීම.
කොළඹ නීතිඥ සංගමයේ 50 වන සංවත්සරය නිමිත්තෙන් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ධම්මපදයේ ධම්මට්ඨ වග්ගයට අයත් ගාථාවක් ඇසුරින් ධර්මයේ පිහිටා කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි.
මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්රධාන කරුණු:
- ධර්මයේ පිහිටි විනිශ්චයකරුවෙකුගේ ලක්ෂණ සහ සතර අගතියෙන් තොරව කටයුතු කිරීම.
- බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂවාදය (Moral Absolutism) සහ භෞතිකවාදයේ සීමාවන්.
- නාම-රූප ධර්මයන්ගේ ස්වභාවය සහ සිතේ ක්රියාකාරිත්වය පිළිබඳ දාර්ශනික විග්රහය.
- අනාත්ම දර්ශනය සහ පුද්ගල අනන්යතාවය පිළිබඳ තර්කානුකූල විශ්ලේෂණය.
- චිත්ත පරම්පරාව, පුනර්භවය සහ කර්ම ශක්තිය ක්රියාත්මක වන ආකාරය.
- තෘෂ්ණාව සහ අවිද්යාව දුරු කිරීම තුළින් සසර දුක නිමා කර නිවන සාක්ෂාත් කර ගැනීමේ මඟ.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භය
(00:00:20) ආරම්භය සහ පසුබිම - කොළඹ නීතිඥ සංගමයේ 50 වන සංවත්සරය නිමිත්තෙන් පවත්වන ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය.
(00:02:29) ධම්මට්ඨ වග්ගයේ ගාථාව විග්රහ කිරීම - ධම්මපදයේ ධම්මට්ඨ වග්ගයේ එන "න තේන හෝති ධම්මට්ඨෝ..." යන ගාථාව සහ එහි මූලික අර්ථය පැහැදිලි කිරීම.
(00:03:46) විනිශ්චය ශාලාවේ සිදුවීම - සැවැත් නුවර විනිශ්චයකරුවන් අල්ලස් ගනිමින් වැරදි විනිශ්චයන් ලබා දීම පිළිබඳ කථා පුවත.
(00:05:53) ධර්මයේ පිහිටි තැනැත්තා (ධම්මට්ඨ) යනු කවුද? - පක්ෂග්රාහී නොවී, සත්යය සහ යුක්තිය මත පදනම්ව විනිශ්චය කරන පුද්ගලයා ධර්මයේ පිහිටි තැනැත්තෙකු ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.
(00:08:26) අගතියට පත්වීම සහ එහි බලපෑම - ඡන්ද, දෝස, භය, මෝහ යන සතර අගතියෙන් තොරව තීරණ ගැනීමේ වැදගත්කම.
(00:11:40) බුදු දහම සහ නීතිය අතර දාර්ශනික සබඳතාව - බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් සහ නූතන නීති පද්ධතිය අතර පවතින දාර්ශනික සමානකම් පිළිබඳ විග්රහය.
(00:13:09) සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂවාදය (Moral Absolutism) - බුදු දහමට අනුව යම් ක්රියාවක් නිවැරදි හෝ වැරදි වීම සාපේක්ෂ නොවී නිරපේක්ෂ වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.
(00:22:31) භෞතිකවාදය සහ සදාචාරාත්මක වගකීම - සියල්ල පරමාණු සහ ශක්තිය පමණක් ලෙස සලකන භෞතිකවාදී දර්ශනය තුළ සදාචාරාත්මක වගකීමක් පැවතිය නොහැකි බව.
(00:41:32) නාම ධර්ම සහ සිතේ ස්වභාවය - රූපයට වඩා වෙනස් වූ, අරමුණු දැනගන්නා ස්වභාවයක් ඇති නාම ධර්මයන්ගේ (සිතේ) පැවැත්ම සහ ක්රියාකාරිත්වය.
(01:08:46) අනාත්ම දර්ශනය සහ පුද්ගල අනන්යතාවය - පුද්ගලයා යනු නාම සහ රූප කොටස්වල එකතුවක් මිස ස්ථිර ආත්මයක් නොවන බව තර්කානුකූලව පෙන්වා දීම.
(01:20:42) චිත්ත පරම්පරාව සහ පුනර්භවය - සිතේ ඇතිවන චිත්ත පරම්පරාව මරණයෙන් පසු තවත් භවයකට සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ කර්ම ශක්තියේ බලපෑම.
(01:37:41) සංසාර චක්රය සහ දුක්ඛ ලක්ෂණය - නැවත නැවත ඉපදීම තුළ පවතින දුක්ඛිත ස්වභාවය සහ සංසාරයේ පැවැත්ම පිළිබඳ විග්රහය.
(01:45:14) නිවන සහ තෘෂ්ණාව ක්ෂය කිරීම - තෘෂ්ණාව සහ අවිද්යාව දුරු කිරීම තුළින් නැවත ඉපදීම නතර කර නිවන සාක්ෂාත් කර ගන්නා ආකාරය.
(02:06:35) පුණ්යානුමෝදනාව - නීතිඥ සංගමයේ මියගිය සාමාජිකයන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ සංවිධායක මණ්ඩලයට ආශිර්වාද කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
නීතියේ මූලධර්ම සහ බුදු දහම | ශාස්ත්රපති පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ