Episode Description
පාරාජිකා වීම සහ මහණකම අහිමි වීම පිළිබඳ විග්රහයක්
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) Q&A: පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකගේ මහණකම සහ බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීම පිළිබඳ ගැටලුව - පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකගේ මහණකම අහිමි වීම සහ ඉතිහාසයේ රජවරුන් විසින් භික්ෂූන් සිවුරු හැරවූ අවස්ථා පිළිබඳව මූලික ප්රශ්නය විමසීම.
(00:00:50) Q&A: පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට ශාසනයේ පැවැත්ම සහ සිවුරේ අයිතිය - පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට සාමණේර භාවය පවා අහිමි වන බවත්, ගිහියන්ට භික්ෂුවක් බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීමට අයිතියක් නොමැති බවත් පැහැදිලි කිරීම. සිවුර යනු එම පුද්ගලයා සතු වස්තුවක් බව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.
(00:02:51) Q&A: පාරාජිකා වූ අයෙකුට නැවත සාමණේර භූමියේ සිටිය හැකිද? - පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට වුවද කැමැත්තක් ඇත්නම් සාමණේර භූමියේ සිටිය හැකි බවත්, අග්ගික්ඛන්ධෝපම සූත්රය වැනි අවස්ථාවලදී පාරාජිකා වූ භික්ෂූන් පසුව උපාසකයන් ලෙස ධර්මය පුහුණු කළ ආකාරයත් විස්තර කෙරේ.
(00:04:10) සිවුරු හැරයාම පිළිබඳ ලාංකේය සහ අනෙකුත් ථේරවාදී රටවල ආකල්පමය වෙනස - ලංකාවේ සිවුරු හැරයාම ලැජ්ජාවට කරුණක් ලෙස සැලකුවද, බුරුමය, තායිලන්තය වැනි රටවල එය සාමාන්ය දෙයක් ලෙස පිළිගන්නා ආකාරය සහ එම පුද්ගලයන්ට සමාජයේ ලැබෙන ගෞරවය පිළිබඳව සංසන්දනය කිරීම.
(00:05:56) 'හීරළු' යන වචනයේ ඓතිහාසික පසුබිම සහ එහි ගෞරවනීය අර්ථය - අතීත ලංකාවේ සිවුරු හැර ගිය පුද්ගලයන් 'හීරළු' ලෙස හැඳින්වූ බවත්, ඔවුන් ධර්මඥානය ඇති පිරිසක් ලෙස සමාජයේ ඉහළින් පිළිගත් බවත් පුස්කොළ පොත්වල සාක්ෂි ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.
(00:07:54) පාරාජිකා වීම සහ ස්වේච්ඡාවෙන් සිවුරු හැරයාම අතර වෙනස - පාරාජිකා වීම යනු විනය විරෝධී වරදක් නිසා මහණකම අහිමි වීමක් වුවද, ස්වේච්ඡාවෙන් සිවුරු හැරයාම යනු ශාසනික අත්දැකීම් සහිතව ගිහි ජීවිතයට පිවිසීමක් බව පෙන්වා දීම.
(00:09:18) අසෝක සහ පරාක්රමබාහු රජවරුන්ගේ ශාසන ශෝධන පිළිබඳ විග්රහය - අසෝක අධිරාජ්යයාගේ කාලයේ සිවුරු හැරවූයේ සැබෑ භික්ෂූන් නොව, ප්රතිලාභ අපේක්ෂාවෙන් සිවුරු දරා සිටි අන්ය තීර්ථකයන් බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:10:30) මහා පරාක්රමබාහු රජුගේ ශාසන ශෝධනය සහ භික්ෂූන් සිවුරු හරවා තනතුරු ලබාදීම - මහා පරාක්රමබාහු රජු විසින් නිකායත්රය එක්සේසත් කිරීමේදී විනය විරෝධී භික්ෂූන් සිවුරු හරවා ඔවුන්ට රජයේ ඉහළ තනතුරු ලබා දී ජීවනෝපාය සලසා දුන් ආකාරය විස්තර කිරීම.
(00:12:29) භික්ෂුවකගේ මහණකම අහිමි කිරීමේ අයිතිය ඇත්තේ කාටද? - භික්ෂුවකගේ විනය කරුණු සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමට අයිතිය ඇත්තේ සංඝයාට පමණක් බවත්, ගිහියන්ට බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීමට අයිතියක් නොමැති බවත් නැවත අවධාරණය කිරීම.
මෙම සාකච්ඡාව මගින් භික්ෂුවක් පාරාජිකා වීම, මහණකම අහිමි වීම සහ ඓතිහාසිකව සිදුවූ ශාසන ශෝධන පිළිබඳව ගැඹුරු විග්රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු පහත පරිදි වේ:
- පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට මහණකම සහ සාමණේර භාවය අහිමි වන ආකාරය.
- භික්ෂුවක් බලහත්කාරයෙන් පන්සලකින් ඉවත් කිරීමට හෝ සිවුරු හැරවීමට ගිහියන්ට ඇති අයිතිය පිළිබඳ විනයානුකූල පැහැදිලි කිරීම.
- සිවුරු හැරයාම පිළිබඳව ශ්රී ලංකාව සහ අනෙකුත් ථේරවාදී බෞද්ධ රටවල් (බුරුමය, තායිලන්තය, කාම්බෝජය) අතර පවතින ආකල්පමය වෙනස්කම්.
- 'හීරළු' යන වචනයේ ඓතිහාසික පසුබිම සහ අතීතයේ එය ගෞරවනීය නාමයක් ලෙස භාවිත වූ ආකාරය.
- අසෝක අධිරාජ්යයා සහ මහා පරාක්රමබාහු රජු දවස සිදු වූ ශාසන ශෝධන වලදී භික්ෂූන් සිවුරු හැරවූ ආකාරය සහ එහි පදනම.
- පාරාජිකා වූ අයෙකුට වුවද ශාසනය තුළ සාමණේර භූමියේ රැඳී සිටීමට ඇති හැකියාව.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) Q&A: පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකගේ මහණකම සහ බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීම පිළිබඳ ගැටලුව - පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකගේ මහණකම අහිමි වීම සහ ඉතිහාසයේ රජවරුන් විසින් භික්ෂූන් සිවුරු හැරවූ අවස්ථා පිළිබඳව මූලික ප්රශ්නය විමසීම.
(00:00:50) Q&A: පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට ශාසනයේ පැවැත්ම සහ සිවුරේ අයිතිය - පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට සාමණේර භාවය පවා අහිමි වන බවත්, ගිහියන්ට භික්ෂුවක් බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීමට අයිතියක් නොමැති බවත් පැහැදිලි කිරීම. සිවුර යනු එම පුද්ගලයා සතු වස්තුවක් බව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ.
(00:02:51) Q&A: පාරාජිකා වූ අයෙකුට නැවත සාමණේර භූමියේ සිටිය හැකිද? - පාරාජිකා වූ භික්ෂුවකට වුවද කැමැත්තක් ඇත්නම් සාමණේර භූමියේ සිටිය හැකි බවත්, අග්ගික්ඛන්ධෝපම සූත්රය වැනි අවස්ථාවලදී පාරාජිකා වූ භික්ෂූන් පසුව උපාසකයන් ලෙස ධර්මය පුහුණු කළ ආකාරයත් විස්තර කෙරේ.
(00:04:10) සිවුරු හැරයාම පිළිබඳ ලාංකේය සහ අනෙකුත් ථේරවාදී රටවල ආකල්පමය වෙනස - ලංකාවේ සිවුරු හැරයාම ලැජ්ජාවට කරුණක් ලෙස සැලකුවද, බුරුමය, තායිලන්තය වැනි රටවල එය සාමාන්ය දෙයක් ලෙස පිළිගන්නා ආකාරය සහ එම පුද්ගලයන්ට සමාජයේ ලැබෙන ගෞරවය පිළිබඳව සංසන්දනය කිරීම.
(00:05:56) 'හීරළු' යන වචනයේ ඓතිහාසික පසුබිම සහ එහි ගෞරවනීය අර්ථය - අතීත ලංකාවේ සිවුරු හැර ගිය පුද්ගලයන් 'හීරළු' ලෙස හැඳින්වූ බවත්, ඔවුන් ධර්මඥානය ඇති පිරිසක් ලෙස සමාජයේ ඉහළින් පිළිගත් බවත් පුස්කොළ පොත්වල සාක්ෂි ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.
(00:07:54) පාරාජිකා වීම සහ ස්වේච්ඡාවෙන් සිවුරු හැරයාම අතර වෙනස - පාරාජිකා වීම යනු විනය විරෝධී වරදක් නිසා මහණකම අහිමි වීමක් වුවද, ස්වේච්ඡාවෙන් සිවුරු හැරයාම යනු ශාසනික අත්දැකීම් සහිතව ගිහි ජීවිතයට පිවිසීමක් බව පෙන්වා දීම.
(00:09:18) අසෝක සහ පරාක්රමබාහු රජවරුන්ගේ ශාසන ශෝධන පිළිබඳ විග්රහය - අසෝක අධිරාජ්යයාගේ කාලයේ සිවුරු හැරවූයේ සැබෑ භික්ෂූන් නොව, ප්රතිලාභ අපේක්ෂාවෙන් සිවුරු දරා සිටි අන්ය තීර්ථකයන් බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:10:30) මහා පරාක්රමබාහු රජුගේ ශාසන ශෝධනය සහ භික්ෂූන් සිවුරු හරවා තනතුරු ලබාදීම - මහා පරාක්රමබාහු රජු විසින් නිකායත්රය එක්සේසත් කිරීමේදී විනය විරෝධී භික්ෂූන් සිවුරු හරවා ඔවුන්ට රජයේ ඉහළ තනතුරු ලබා දී ජීවනෝපාය සලසා දුන් ආකාරය විස්තර කිරීම.
(00:12:29) භික්ෂුවකගේ මහණකම අහිමි කිරීමේ අයිතිය ඇත්තේ කාටද? - භික්ෂුවකගේ විනය කරුණු සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමට අයිතිය ඇත්තේ සංඝයාට පමණක් බවත්, ගිහියන්ට බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීමට අයිතියක් නොමැති බවත් නැවත අවධාරණය කිරීම.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
පාරාජිකා භික්ෂුවකගේ සියුරු හරවා යැවීම වරදක්ද ? | පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන්වහන්සේ