පරමාර්ථ ධර්ම: රූප (පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ)

මෙම දේශනය මගින් ථේරවාද බුදුදහමේ මූලික ඉගැන්වීමක් වන පරමාර්ථ ධර්මයන්හි 'රූප' කොටස පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• පෙර දේශනාවලදී සාකච්ඡා කළ සිත සහ චෛතසික පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක්.
• රූපය යනු කුමක්ද සහ එය පරමාර්ථ ධර්මයක් ලෙස හඳුනාගන්නා ආකාරය.
• භෞතික වස්තූන් (උදාහරණයක් ලෙස මේසයක්) බුද්ධිමය විශ්ලේෂණයකට ලක් කරමින් ඒවායේ පරමාර්ථ ස්වභාවය හඳුනා ගැනීම.
• සතර මහා භූත රූප හෙවත් පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ යන ධාතුන්ගේ ලක්ෂණ සහ ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය.
• උපාදාය රූප සහ රූප කලාප පිළිබඳ හැඳින්වීම.
• රූපයක ආයු කාලය සිතක ආයු කාලය හා සැසඳීමේදී පවතින වෙනස (චිත්තක්ෂණ 17 ක කාලය).
• රූපය පිළිබඳ අවබෝධය මගින් 'මම' යන දෘෂ්ටිය දුරු කරගන්නා ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:22) පෙර දේශනා පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් - සිත සහ චෛතසික පිළිබඳව මෙතෙක් සාකච්ඡා කළ කරුණු සාරාංශගත කෙරේ.

(00:04:10) රූප පිළිබඳ හැඳින්වීම - පරමාර්ථ ධර්මයක් ලෙස රූපය යනු කුමක්ද යන්න සහ එහි මූලික වර්ගීකරණය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:07:33) භෞතික වස්තූන් පිළිබඳ බුද්ධිමය විශ්ලේෂණය - මේසයක් වැනි භෞතික වස්තුවක් උදාහරණයට ගෙන එය පරමාර්ථ මට්ටමට විග්‍රහ කරන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:15:20) රූපයේ මූලික ලක්ෂණ - තද ගතිය, රස්නය, ඇලෙන ගතිය සහ තල්ලු කරන ස්වභාවය යන මූලික භෞතික ගුණාංග පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:26:31) සතර මහා භූත රූප - පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ යන ධාතුන්ගේ ස්වභාවය සහ ඒවායේ අන්තර් සම්බන්ධතාවය.

(00:27:23) උපාදාය රූප සහ රූප කලාප - මහා භූත රූප ඇසුරු කරගෙන පවතින අනෙකුත් රූප සහ ඒවා රූප කලාප ලෙස පවතින ආකාරය.

(00:34:47) රූපයේ ආයු කාලය - සිතක ආයු කාලය හා සැසඳීමේදී රූපයක පවත්නා කාලය චිත්තක්ෂණ 17 ක් ලෙස විග්‍රහ කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

012_Fundamentals of Theravada Buddhism (New Course)_What are Paramatthadhammas?(Part VII)_04-04-2021