Episode Description
තෙසැත්තෑ ඥාන සහ පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණය පිළිබඳ හැඳින්වීම
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භක ගාථා සහ හැඳින්වීම - දේශනාව ආරම්භ කරමින් සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේට නමස්කාර කිරීම සහ දේශනාවේ අරමුණ පැහැදිලි කිරීම.
(00:05:07) පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණය පිළිබඳ හැඳින්වීම - පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණය සූත්ර පිටකයේ ඛුද්දක නිකායට අයත් වන ආකාරය සහ එහි අන්තර්ගතය පිළිබඳ හැඳින්වීම.
(00:07:00) පටිසම්භිදා යනු කුමක්ද? - පටිසම්භිදා යන වචනයේ අර්ථය සහ එය ප්රඥා චෛතසිකය සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.
(00:10:03) සිව්පිළිසිඹියා (චතු පටිසම්භිදා) ඥාන - අත්ථ, ධම්ම, නිරුත්ති සහ පටිභාන යන පිළිසිඹියා ඥාන හතර පිළිබඳ මූලික විග්රහය.
(00:16:48) අත්ථ පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - හේතුවෙන් හටගත් ඵල ධර්මයන් (ප්රත්යෝත්පන්න ධර්ම) පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක ඥානය වන අත්ථ පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය.
(00:24:30) ධම්ම පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - ඵලයක් ඇති වීමට බලපාන හේතු ධර්මයන් (ප්රත්ය) පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක ඥානය වන ධම්ම පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය.
(00:30:31) නිරුත්ති පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - මාගධී භාෂාව සහ වචන හැසිරවීම පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක ඥානය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
(00:32:37) පටිභාන පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - ඉහත ඥාන තුන පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක අවබෝධය සහ ප්රඥාව පිළිබඳ විග්රහය.
(00:34:55) පෘථග්ජන සහ ආර්ය ශ්රාවකයන් තුළ පටිසම්භිදා ඥාන පිහිටන ආකාරය - පෘථග්ජන පුද්ගලයන්ට පටිසම්භිදා ඥාන නොපිහිටන බවත්, ආර්ය ශ්රාවකයන් තුළ ඒවා ප්රකට හෝ අප්රකට ලෙස පවතින බවත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:39:25) සේක්ඛ සහ අසේක්ඛ පටිසම්භිදා භූමි - සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී උතුමන්ගේ සේක්ඛ භූමිය සහ රහතන් වහන්සේලාගේ අසේක්ඛ භූමිය තුළ පටිසම්භිදා ඥාන ක්රියාත්මක වන ආකාරය.
(00:48:30) පටිසම්භිදා ඥාන දියුණු වීමට බලපාන කරුණු 5 - පටිසම්භිදා ඥාන ලැබීමට සහ ඒවා තියුණු වීමට බලපාන අධිගම, පරියත්ති, සවණ, පරිපුච්ඡා සහ පුබ්බයෝග යන කරුණු පහ පිළිබඳ විස්තරය.
(00:55:30) පටිසම්භිදා මග්ග ප්රකරණයේ වැදගත්කම - මෙම ප්රකරණය සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සූත්ර දේශනාවල අර්ථ විවරණය කිරීම සඳහා බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:59:52) Q&A: විභංග ප්රකරණයේ සහ පටිසම්භිදාමග්ගයේ පටිසම්භිදා විග්රහය වෙනස් වන්නේ කෙසේද? - අභිධර්ම පිටකයේ විභංග ප්රකරණය සහ සූත්ර පිටකයේ පටිසම්භිදාමග්ගය අතර පටිසම්භිදා ඥාන විග්රහ කිරීමේදී ඇති ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර වෙනස්කම් පිළිබඳව පිළිතුරු දීම.
(01:30:49) පුණ්යානුමෝදනාව සහ සමාප්තිය - දේශනාව අවසානයේ පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ අවසාන ආශිර්වාදය.
මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ඛුද්දක නිකායට අයත් පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණය සහ එහි අන්තර්ගත තෙසැත්තෑ ඥාන (ඥාන 73) පිළිබඳව මූලික හැඳින්වීමක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ:
- පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණයේ නාමික අර්ථය සහ එහි ව්යුහය.
- අත්ථ, ධම්ම, නිරුත්ති සහ පටිභාන යන සිව්පිළිසිඹියා ඥාන පිළිබඳ ගැඹුරු විග්රහය.
- අත්ථ (ප්රතිඵලය) සහ ධම්ම (හේතුව) යන ඥාන දෙකෙහි පරමාර්ථ ධර්මයන්ට අනුව ඇති බෙදීම්.
- පෘථග්ජන පුද්ගලයන් සහ ආර්ය ශ්රාවකයන් තුළ මෙම ඥාන පිහිටන ආකාරය සහ ඒවායේ ප්රකට/අප්රකට ස්වභාවය.
- පටිසම්භිදා ඥාන දියුණු කර ගැනීමට උපකාරී වන අධිගම, පරියත්ති, සවණ, පරිපුච්ඡා සහ පුබ්බයෝග යන කරුණු පහ පිළිබඳ විස්තරය.
- සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේ විසින් මෙම ප්රකරණය දේශනා කිරීමට හේතු වූ කරුණු.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) ආරම්භක ගාථා සහ හැඳින්වීම - දේශනාව ආරම්භ කරමින් සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේට නමස්කාර කිරීම සහ දේශනාවේ අරමුණ පැහැදිලි කිරීම.
(00:05:07) පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණය පිළිබඳ හැඳින්වීම - පටිසම්භිදාමග්ග ප්රකරණය සූත්ර පිටකයේ ඛුද්දක නිකායට අයත් වන ආකාරය සහ එහි අන්තර්ගතය පිළිබඳ හැඳින්වීම.
(00:07:00) පටිසම්භිදා යනු කුමක්ද? - පටිසම්භිදා යන වචනයේ අර්ථය සහ එය ප්රඥා චෛතසිකය සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය පිළිබඳ විග්රහය.
(00:10:03) සිව්පිළිසිඹියා (චතු පටිසම්භිදා) ඥාන - අත්ථ, ධම්ම, නිරුත්ති සහ පටිභාන යන පිළිසිඹියා ඥාන හතර පිළිබඳ මූලික විග්රහය.
(00:16:48) අත්ථ පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - හේතුවෙන් හටගත් ඵල ධර්මයන් (ප්රත්යෝත්පන්න ධර්ම) පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක ඥානය වන අත්ථ පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය.
(00:24:30) ධම්ම පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - ඵලයක් ඇති වීමට බලපාන හේතු ධර්මයන් (ප්රත්ය) පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක ඥානය වන ධම්ම පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය.
(00:30:31) නිරුත්ති පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - මාගධී භාෂාව සහ වචන හැසිරවීම පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක ඥානය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
(00:32:37) පටිභාන පටිසම්භිදාව පිළිබඳ විස්තරය - ඉහත ඥාන තුන පිළිබඳව ඇති විස්තරාත්මක අවබෝධය සහ ප්රඥාව පිළිබඳ විග්රහය.
(00:34:55) පෘථග්ජන සහ ආර්ය ශ්රාවකයන් තුළ පටිසම්භිදා ඥාන පිහිටන ආකාරය - පෘථග්ජන පුද්ගලයන්ට පටිසම්භිදා ඥාන නොපිහිටන බවත්, ආර්ය ශ්රාවකයන් තුළ ඒවා ප්රකට හෝ අප්රකට ලෙස පවතින බවත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:39:25) සේක්ඛ සහ අසේක්ඛ පටිසම්භිදා භූමි - සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී උතුමන්ගේ සේක්ඛ භූමිය සහ රහතන් වහන්සේලාගේ අසේක්ඛ භූමිය තුළ පටිසම්භිදා ඥාන ක්රියාත්මක වන ආකාරය.
(00:48:30) පටිසම්භිදා ඥාන දියුණු වීමට බලපාන කරුණු 5 - පටිසම්භිදා ඥාන ලැබීමට සහ ඒවා තියුණු වීමට බලපාන අධිගම, පරියත්ති, සවණ, පරිපුච්ඡා සහ පුබ්බයෝග යන කරුණු පහ පිළිබඳ විස්තරය.
(00:55:30) පටිසම්භිදා මග්ග ප්රකරණයේ වැදගත්කම - මෙම ප්රකරණය සැරියුත් මහ රහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සූත්ර දේශනාවල අර්ථ විවරණය කිරීම සඳහා බව පැහැදිලි කිරීම.
(00:59:52) Q&A: විභංග ප්රකරණයේ සහ පටිසම්භිදාමග්ගයේ පටිසම්භිදා විග්රහය වෙනස් වන්නේ කෙසේද? - අභිධර්ම පිටකයේ විභංග ප්රකරණය සහ සූත්ර පිටකයේ පටිසම්භිදාමග්ගය අතර පටිසම්භිදා ඥාන විග්රහ කිරීමේදී ඇති ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර වෙනස්කම් පිළිබඳව පිළිතුරු දීම.
(01:30:49) පුණ්යානුමෝදනාව සහ සමාප්තිය - දේශනාව අවසානයේ පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ අවසාන ආශිර්වාදය.
පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
01 ප්රවේශය | තෙසැත්තෑ ඤාණ දේශනා මාලාව | පූජ්ය දෙනියායේ උපසම ස්වාමීන්වහන්සේ | IIT