දුක් ප්‍රතිපදාවෙන් අවබෝධය කරා යන්නේ කෙසේද?

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් දුක් ප්‍රතිපදාව ඔස්සේ ධර්මාවබෝධය ලබා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• මනසේ ස්වභාවය සහ යථාර්ථය පිළිගැනීමට ඇති අකමැත්ත පිළිබඳ විග්‍රහය.
• අවිද්‍යාව නිසා සත්‍යය යටපත් වී අසම්මතය සහ අසත්‍යය පසුපස හඹා යන ආකාරය.
• දුක් ප්‍රතිපදාව යනු කුමක්ද සහ එහි ප්‍රභේද වන දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා සහ දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
• ක්ලේශ මූලයන් (රාග, ද්වේෂ, මෝහ) මනස තුළ ප්‍රබලව පවතින විට එය දුක් ප්‍රතිපදාවක් වන ආකාරය.
• බෝධිසත්ව චරිතය ඇසුරින් රාග සිතක් උපන් අවස්ථාවක පවා සත්‍යවාදීව එය පිළිගැනීමේ වැදගත්කම (සච්ච පාරමිතාව).
• නීවරණ ධර්මයන්ගෙන් පීඩිත වූ 'අවිමුත්ත සිත' විදර්ශනාවට ගෙන ධර්මාවබෝධය ලබන ආකාරය.
• නාම-රූප ධර්මයන්ගේ සහ විඤ්ඤාණයේ අනිත්‍ය ස්වභාවය දැකීමෙන් සිත නීවරණවලින් මිදී විමුක්තිය කරා යන මාවත.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:01:09) ආරම්භය සහ දායකත්වය සිහිපත් කිරීම - දේශනාවේ දායකත්වය දරන ජී.පී. ගුණසේකර මහතා සහ ඩබ්ලිව්.එම්. කරුණාවතී මහත්මිය ඇතුළු පිරිස පිළිබඳව සඳහන් කිරීම.

(00:02:01) මනසේ ස්වභාවය සහ යථාර්ථය - මනස සැමවිටම යථාර්ථය පිළිගැනීමට අකමැති බවත්, අවිද්‍යාව නිසා වැරදි දේ නිවැරදි ලෙස දකින ආකාරයත් පැහැදිලි කිරීම.

(00:07:47) ලෝකය විභාග කර බැලීම - බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයෙකු ලෝකය විස්තර කරමින් සහ විභාග කරමින් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කළ යුතු ආකාරය.

(00:08:57) දුක් ප්‍රතිපදාවෙන් අවබෝධය කරා යාම - වර්තමාන කාලයේ බොහෝ දෙනෙකුට ධර්මාවබෝධය කරා යාමට සිදුව ඇත්තේ දුක් ප්‍රතිපදාවෙන් බව පැහැදිලි කිරීම.

(00:11:01) සුඛ ප්‍රතිපදාව සහ දුක් ප්‍රතිපදාව - රාගය ආදී ක්ලේශයන් මනස තුළ ප්‍රබලව පවතින විට එය දුක් ප්‍රතිපදාවක් වන ආකාරය සහ සමාධිය දියුණු කළ අයගේ සුඛ ප්‍රතිපදාව පිළිබඳව.

(00:18:55) දුක් ප්‍රතිපදාවෙන් වහා අවබෝධය ලැබීම - ක්ලේශයන් බහුල වුවද, ඒවා නිවැරදිව හඳුනා ගැනීමෙන් වහා අවබෝධය ලැබිය හැකි ආකාරය (දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා).

(00:22:19) සච්ච පාරමිතාව සහ බෝධිසත්ව කතාව - බෝධිසත්වයන් වහන්සේ තාපසයෙකුව සිටියදී රාග සිතක් උපන් අවස්ථාවක එය සඟවන්නේ නැතිව සත්‍යවාදීව ප්‍රකාශ කළ ආකාරය පිළිබඳ කතාව.

(00:30:36) ආනාපානසති භාවනාව සහ නීවරණ - ආනාපානසති භාවනාව මගින් නීවරණ යටපත් කර සිත උපශාන්ත කර ගන්නා ආකාරය.

(00:35:30) අවිමුත්ත සිත විදර්ශනාවට ගැනීම - නීවරණ සහිත සිත (අවිමුත්ත සිත) එලෙසම විදර්ශනාවට ගෙන එහි ඇති වීම සහ නැති වීම දකින ආකාරය.

(00:42:01) නාම-රූප සහ විඤ්ඤාණය - නීවරණ සහිත සිත ඇති වීමට බලපාන නාම-රූප සහ විඤ්ඤාණයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:46:00) සිත විමුක්ත වන ආකාරය - අනිත්‍ය සහ අනාත්ම වශයෙන් නාම-රූප ධර්මයන් දෙස බැලීමෙන් සිත නීවරණවලින් මිදී විමුක්ත වන ආකාරය.

(00:52:30) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව අවසානයේ දායක පිරිසට සහ සියලු සත්වයන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-07-16 | 09:00 PM Telecast