Episode Description
චේතනා සහ අනුශය
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) පූජා සහ නමස්කාරය - දේශනාව ආරම්භ කරමින් රතනත්රය නමස්කාර කිරීම සහ දායක පිරිස හඳුන්වා දීම.
(00:02:06) ලෝකය තුළ අවුල් වීම සහ මමත්වය - ලෝකයේ වස්තූන් හා පුද්ගලයන් කෙරෙහි මමත්වයෙන් බැඳීම නිසා පුද්ගලයා නිරන්තරයෙන් අවුලට පත්වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
(00:04:30) අනිත්යතාව සහ සිහිනුවණ දියුණු කිරීම - ලෝකයේ වෙනස්වන සුළු ස්වභාවය සහ අවස්ථාව නැවත නොලැබෙන බැවින් සිහිනුවණ දියුණු කරගැනීමේ වැදගත්කම.
(00:07:37) මමත්වය නිසා දුක හටගැනීම - ලෝකයේ සිදුවන වෙනස්වීම් තමාට සාපේක්ෂව ‘මගේ’ යැයි අල්ලාගත් විට පමණක් දුකක් බවට පත්වන ආකාරය.
(00:11:56) සිත සහ මොළය අතර වෙනස - මොළයේ රසායනික ක්රියාවලිය සහ සිත යනු දෙකක් බවත්, සිත යනු අතීන්ද්රිය වෙනම ධර්මයක් බවත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:15:48) සාපේක්ෂ සහ නිරපේක්ෂ දෘෂ්ටිය - තමාට සාපේක්ෂව ලෝකය දෙස බැලීමත්, බුදුදහමේ පෙන්වා දෙන නිරපේක්ෂ දෘෂ්ටියත් පිළිබඳ විග්රහය.
(00:18:44) කර්ම රැස්වීම සහ කෙලෙස් නඩත්තුව - ලෝකය තමාට සාපේක්ෂව කියවීමට යාමේදී කර්ම රැස්වන ආකාරය සහ රහතන් වහන්සේලා තුළ කෙලෙස් නොමැති වීම.
(00:21:29) චේතනා, පකප්පේති සහ අනුසයේති - මමත්වය පදනම් කරගෙන චේතනා පහල වීම, කල්පනා කිරීම සහ අනුශය මට්ටමින් කෙලෙස් තැන්පත් වීම.
(00:27:19) පැවිද්ද සහ ගෘහස්ථ ජීවිතයේ ස්වභාවය - ගෘහස්ථ ජීවිතයේ බැඳීම්වල ඇති කටුක බව සහ පැවිදි ජීවිතයේ ඇති නිදහස් හා සුන්දර ස්වභාවය.
(00:30:50) අත්දැකීම් පරාසය සහ ආස්වාදය සෙවීම - ඇහෙන, පෙනෙන, දැනෙන, හිතෙන මට්ටම තුළ පමණක් මනුෂ්යයන් ආස්වාදය සෙවීමට දරන උත්සාහය.
(00:33:01) අනුශය සහ පුනර්භවය - රාගානුශය, පටිඝානුශය ආදී අනුශය ධර්මයන් නඩත්තු වීම නිසා නැවත නැවතත් විඤ්ඤාණය පිහිටන ආකාරය.
(00:38:39) ජීවිතයේ අනපේක්ෂිත බව - ජීවිතය සහ මරණය පිළිබඳව පවතින අස්ථිරභාවය සහ අනපේක්ෂිත බව උදාහරණ සහිතව පෙන්වා දීම.
(00:45:45) අනිත්ය සහ අනාත්ම වශයෙන් නුවණින් බැලීම - පෙනෙන, ඇහෙන, දැනෙන, හිතෙන මට්ටම් තුළ ප්රතීත්ය සමුප්පන්නව අනිත්ය හා අනාත්ම ලෙස බලමින් මමත්වය දුරු කිරීම.
(00:52:39) පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශීර්වාදය - ධර්ම දේශනාවේ දායකයන්ට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් කෙරෙන අවසාන ආශීර්වාදය.
ලෝකයේ පවතින බොහෝ දේවල් පුද්ගලයන්ව අවුල් ජාලයකට ඇද දමන අතර, මමත්වය හෙවත් ‘මගේ’ යන හැඟීමෙන් ලෝකය දෙස බැලීම දුකට ප්රධාන හේතුව බව මෙම දේශනාවේදී පැහැදිලි කෙරේ.
දේශනාවේදී සාකච්ඡා වූ ප්රධාන කරුණු:
- මමත්වය සහ දුක: තමාට සාපේක්ෂව ලෝකය දෙස බලන විට මමත්වය ගොඩනැගෙන අතර, ‘මගේ’ යැයි අල්ලාගත් දේ වෙනස් වන විට දුක හටගනී.
- සිත සහ මොළය: බටහිර මතයට අනුව සිත යනු මොළය ලෙස සැලකුවද, බුදුදහමට අනුව සිත යනු අතීන්ද්රිය වෙනම ධර්මයකි.
- කර්ම රැස්වීම: චේතනා (කර්ම ශක්තිය), පකප්පේති (සංකල්පනා) සහ අනුසයේති (අනුශය) යන ක්රියාවලිය හරහා නැවත නැවත සංසාරයේ ඉපදීමට අවශ්ය පදනම සැකසේ.
- දිට්ඨ, සුත, මුත, විඤ්ඤාත: ඇසීම, පෙනීම, දැනීම සහ සිතීම යන අත්දැකීම් පරාසය තුළ මමත්වය ඇති කර නොගෙන, ඒවා අනිත්ය හා අනාත්ම ලෙස නුවණින් විමසීමෙන් සංසාර පැවැත්මෙන් මිදිය හැක.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:
(00:00:00) පූජා සහ නමස්කාරය - දේශනාව ආරම්භ කරමින් රතනත්රය නමස්කාර කිරීම සහ දායක පිරිස හඳුන්වා දීම.
(00:02:06) ලෝකය තුළ අවුල් වීම සහ මමත්වය - ලෝකයේ වස්තූන් හා පුද්ගලයන් කෙරෙහි මමත්වයෙන් බැඳීම නිසා පුද්ගලයා නිරන්තරයෙන් අවුලට පත්වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.
(00:04:30) අනිත්යතාව සහ සිහිනුවණ දියුණු කිරීම - ලෝකයේ වෙනස්වන සුළු ස්වභාවය සහ අවස්ථාව නැවත නොලැබෙන බැවින් සිහිනුවණ දියුණු කරගැනීමේ වැදගත්කම.
(00:07:37) මමත්වය නිසා දුක හටගැනීම - ලෝකයේ සිදුවන වෙනස්වීම් තමාට සාපේක්ෂව ‘මගේ’ යැයි අල්ලාගත් විට පමණක් දුකක් බවට පත්වන ආකාරය.
(00:11:56) සිත සහ මොළය අතර වෙනස - මොළයේ රසායනික ක්රියාවලිය සහ සිත යනු දෙකක් බවත්, සිත යනු අතීන්ද්රිය වෙනම ධර්මයක් බවත් පැහැදිලි කිරීම.
(00:15:48) සාපේක්ෂ සහ නිරපේක්ෂ දෘෂ්ටිය - තමාට සාපේක්ෂව ලෝකය දෙස බැලීමත්, බුදුදහමේ පෙන්වා දෙන නිරපේක්ෂ දෘෂ්ටියත් පිළිබඳ විග්රහය.
(00:18:44) කර්ම රැස්වීම සහ කෙලෙස් නඩත්තුව - ලෝකය තමාට සාපේක්ෂව කියවීමට යාමේදී කර්ම රැස්වන ආකාරය සහ රහතන් වහන්සේලා තුළ කෙලෙස් නොමැති වීම.
(00:21:29) චේතනා, පකප්පේති සහ අනුසයේති - මමත්වය පදනම් කරගෙන චේතනා පහල වීම, කල්පනා කිරීම සහ අනුශය මට්ටමින් කෙලෙස් තැන්පත් වීම.
(00:27:19) පැවිද්ද සහ ගෘහස්ථ ජීවිතයේ ස්වභාවය - ගෘහස්ථ ජීවිතයේ බැඳීම්වල ඇති කටුක බව සහ පැවිදි ජීවිතයේ ඇති නිදහස් හා සුන්දර ස්වභාවය.
(00:30:50) අත්දැකීම් පරාසය සහ ආස්වාදය සෙවීම - ඇහෙන, පෙනෙන, දැනෙන, හිතෙන මට්ටම තුළ පමණක් මනුෂ්යයන් ආස්වාදය සෙවීමට දරන උත්සාහය.
(00:33:01) අනුශය සහ පුනර්භවය - රාගානුශය, පටිඝානුශය ආදී අනුශය ධර්මයන් නඩත්තු වීම නිසා නැවත නැවතත් විඤ්ඤාණය පිහිටන ආකාරය.
(00:38:39) ජීවිතයේ අනපේක්ෂිත බව - ජීවිතය සහ මරණය පිළිබඳව පවතින අස්ථිරභාවය සහ අනපේක්ෂිත බව උදාහරණ සහිතව පෙන්වා දීම.
(00:45:45) අනිත්ය සහ අනාත්ම වශයෙන් නුවණින් බැලීම - පෙනෙන, ඇහෙන, දැනෙන, හිතෙන මට්ටම් තුළ ප්රතීත්ය සමුප්පන්නව අනිත්ය හා අනාත්ම ලෙස බලමින් මමත්වය දුරු කිරීම.
(00:52:39) පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශීර්වාදය - ධර්ම දේශනාවේ දායකයන්ට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කරමින් කෙරෙන අවසාන ආශීර්වාදය.
පූජ්ය හසලක සීලවිමල ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Hasalaka Seelawimala Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
Pragna TV | Ven Hasalaka Seelawimala Thero | 2026-02-12 | 10:30 AM Telecast