S03E58 - Anna-Verena Nosthoff zu Kybernetik und Kritik

February 15
1h 24m

Episode Description

Anna-Verena Nosthoff zu Kybernetik und Kritik, digitaler Regierungskunst und der Rolle der Plattformen.


Future Histories LIVE

Das Gespräch mit Anna-Verena Nosthoff ist Teil des Formats ‚Future Histories LIVE‘. In unregelmäßigen Abständen werden hierbei einzelne Episoden live – soll heißen vor Publikum – aufgezeichnet. Diese Folge Future Histories ist am 26. Januar 2026 in Zusammenarbeit des Future Histories Lab mit dem Critical Data Lab entstanden und wurde im Medientheater an der Humboldt-Universität zu Berlin aufgenommen. 


Shownotes


Anna-Verena Nosthoff an der Carl von Ossietzky Universität Oldenburg (inkl. Publikationsliste):

https://uol.de/philosophie/mitarbeiterinnen/prof-dr-anna-verena-nosthoff


das Critical Data Lab: 

https://www.criticaldatalab.org/anna-verena-nosthoff


Nosthoff, A-V. (2026). Kybernetik und Kritik: Eine Theorie digitaler Regierungkunst. Suhrkamp. 

https://www.suhrkamp.de/buch/anna-verena-nosthoff-kybernetik-und-kritik-t-9783518300794


Nosthoff, Anna-Verena und Felix Maschewski. 2019. Die Gesellschaft der Wearables. Berlin: Nicolai Publishung:

https://nicolai-publishing.com/products/die-gesellschaft-der-wearables


zu Shintaro Myazaki:

https://medienwissenschaft-berlin.org/prof-dr-shintaro-miyazaki/


Foucault, M. (1977-1979 [2006]). Geschichte der Gouvernementalität - Band I und II. Suhrkamp.

https://www.suhrkamp.de/buch/michel-foucault-geschichte-der-gouvernementalitaet-t-9783518068441


zu Erich Hörl: 

https://www.leuphana.de/institute/icam/personen/erich-hoerl.html


zu Claus Pias: 

https://www.diaphanes.net/titel/zeit-der-kybernetik-eine-einstimmung-385


zu Benjamin Seibel: 

https://citylab-berlin.org/de/benjamin-seibel/


Seibel, B. (2016). Cybernetic Government: Informationstechnologie und Regierungsrationalität von 1943-1970. Springer-Verlag.

https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-658-12490-8


zu Norbert Wiener:

https://monoskop.org/Norbert_Wiener


Wiener, N. (1948 [1985]). Cybernetics or control and communication in the animal and the machine. The M.I.T. Press.

https://ia801003.us.archive.org/9/items/cybernetics-or-communication-and-control-in-the-animal-and-the-machine-norbert-wiene-ocr/Cybernetics%20or%20Communication%20and%20Control%20in%20the%20Animal%20and%20the%20Machine%20-%20Norbert%20Wiene_OCR.pdf


Zuboff, S. (2018). Das Zeitalter des Überwachungskapitalismus. campus. 

https://www.campus.de/buecher-campus-verlag/wirtschaft-gesellschaft/wirtschaft/das_zeitalter_des_ueberwachungskapitalismus-15097.html?srsltid=AfmBOoqyy_ijK9Oex1CtRyQZwmE3BdQ30H2b_yc3-PlNDSxqwbXecaDb


Lyotard, J-F. (1974 [1984]). Libidinöse Ökonomie. Diaphenes.  

https://www.diaphanes.de/titel/libidinoese-oekonomie-109


zu Claude Shannon: 

https://de.wikipedia.org/wiki/Claude_Shannon


Shannon, C. E. & Weaver, W. (1964). The mathematical theory of communication. University of Illinois Press. 

https://monoskop.org/images/b/be/Shannon_Claude_E_Weaver_Warren_The_Mathematical_Theory_of_Communication_1963.pdf


Deutsch, K. W. (1969). Politische Kybernetik: Modelle und Perspektiven. Rombach Verlag.

https://d-nb.info/456333991/04


zum Homeostat von William Ross Ashby:

https://en.wikipedia.org/wiki/Homeostat


zum Zitat von Steve Bannon ‘flood the zone with shit’:
https://www.deutschlandfunk.de/flood-the-zone-warum-trumps-flut-an-dekreten-und-provokationen-methode-hat-100.html


zu Palantir:

https://de.wikipedia.org/wiki/Palantir_Technologies


zu Jürgen Habermas:

https://de.wikipedia.org/wiki/J%C3%BCrgen_Habermas 


zu Mastodon:

https://mastodon.world/explore


zu Eric Schmidt:

https://en.wikipedia.org/wiki/Eric_Schmidt


Robins, K., & Webster, F. (1988). Cybernetic capitalism: Information, technology, everyday life. In V. Mosco & J. Wasko (eds.). The political economy of information. University of Wisconsin Press.

https://www.researchgate.net/profile/Kevin-Robins-2/publication/282816878_cybernetic_capitalism_Information_technology_everyday_life/links/561d36c708aecade1acb365e/cybernetic-capitalism-Information-technology-everyday-life.pdf


Baudrillard, J. (1983). Der symbolische Tausch und der Tod. Matthes & Seitz Berlin.

https://www.matthes-seitz-berlin.de/buch/der-symbolische-tausch-und-der-tod.html


zu Gilles Deleuze: 

https://brill.com/display/title/39900?language=de&srsltid=AfmBOoonpAe9aAERETg25wTxqOH2oWqf-8nHgpMSxX_iLoArUS_V3l8u


zu Jaques Derrida: 

https://monoskop.org/Jacques_Derrida


zu Stafford Beer:

https://monoskop.org/Stafford_Beer


zum erwähnten Projekt ‘Cybersyn’ in Chile:

https://thereader.mitpress.mit.edu/project-cybersyn-chiles-radical-experiment-in-cybernetic-socialism/ 


zum erwähnten ‘Laboria Cuboniks’-Kollektiv: 

https://monoskop.org/Laboria_Cuboniks


Gebru, T., & Torres, Émile P. (2024). The TESCREAL bundle: Eugenics and the promise of utopia through artificial general intelligence. First Monday, 29(4). 

https://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/13636


zu Stewart Brand:

https://de.wikipedia.org/wiki/Stewart_Brand


zu Slava Gerovitch:

https://web.mit.edu/slava/homepage/gerovitch-cv.html


Klaus, G. (1973). Kybernetik – eine neue Universalwissenschaft der Gesellschaft? Akademie-Verlag Berlin.
http://www.max-stirner-archiv-leipzig.de/dokumente/KlausKybernetik.pdf 


zum Gesetz über digitale Dienste (DSA):

https://de.wikipedia.org/wiki/Gesetz_%C3%BCber_digitale_Dienste 


zu Salome Viljoen:

https://www.salomeviljoen.com/ 


Virilio, P. (2009). Der integrale Unfall. transcript. 

https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783839407219-001/pdf?licenseType=restricted&srsltid=AfmBOopKQ_tu9OPZ4VAcVzfGybsk3gwqub83XcQ-QYyJxxNWAmnlWU-c 


Pentland, A. (2014). Social physics: how good ideas spread-the lessons from a new science. Penguin.

https://books.google.at/books/about/Social_Physics.html?id=KAL5AgAAQBAJ&redir_esc=y 


Pentland, A. (2014a). Social physics: How social networks can make us smarter. Penguin.

https://archive.org/details/socialphysicshow0000pent


zu Felix Maschewski:

https://www.criticaldatalab.org/felix-maschewski


Thematisch angrenzende Folgen


S03E40 | Jan Overwijk on Cybernetic Capitalism and Critical Systems Theory 

https://futurehistories-international.com/episodes/s03/e40-jan-overwijk-on-cybernetic-capitalism-and-critical-systems-theory/


S03E28 | Silke van Dyk zu alternativer Gouvernementalität

https://www.futurehistories.today/episoden-blog/s03/e28-silke-van-dyk-zu-alternativer-gouvernementalitaet/


S02E31 | Thomas Swann on Anarchist Cybernetics 

https://www.futurehistories.today/episoden-blog/s02/e31-thomas-swann-on-anarchist-cybernetics/


S01E22 | Anna-Verena Nosthoff und Felix Maschewski zu digitaler Verführung, sozialer Kontrolle und der Gesellschaft der Wearables

https://www.futurehistories.today/episoden-blog/s01/e22-anna-verena-nosthoff-und-felix-maschewski-zu-digitaler-verfuehrung-sozialer-kontrolle-und-der-gesellschaft-der-wearables/


S01E18 | Simon Schaupp zu Kybernetik und radikaler Demokratie 

https://www.futurehistories.today/episoden-blog/s01/e18-simon-schaupp-zu-kybernetik-und-radikaler-demokratie/


S01E01 | Benjamin Seibel zu Kybernetik 

https://www.futurehistories.today/episoden-blog/s01/e01-benjamin-seibel-zu-kybernetik/



Future Histories Kontakt & Unterstützung 


Wenn euch Future Histories gefällt, dann erwägt doch bitte eine Unterstützung auf Patreon:

https://www.patreon.com/join/FutureHistories


Schreibt mir unter: office@futurehistories.today

Diskutiert mit mir auf

Bluesky: https://bsky.app/profile/futurehistories.bsky.social

Instagram: https://www.instagram.com/futurehpodcast/

Mastodon: https://mstdn.social/@FutureHistories


Webseite mit allen Folgen:

www.futurehistories.today


English webpage:

https://futurehistories-international.com


Episode Keywords 

#Anna-Verena Nosthoff, #JanGroos, #FutureHistories, #Podcast, #Zukunft, #Kybernetik, #Gouvernementalität, #PolitischeKybernetik, #CyberneticGovernment, #CriticalDataLab, #Digitalisierung, #Informationstechnologie, #Plattformen, #SocialMedia, #Kapitalismus, #Imaginaries, #AlternativeRegierungskunst, #Regierbarkeit

See all episodes

Never lose your place, on any device

Create a free account to sync, back up, and get personal recommendations.